İçerik

GÜNCEL KARARLAR

Bireysel başvuru hakkı

Bireysel başvuru, temel hak ve özgürlükleri kamu gücünün işlem, eylem ya da ihmali nedeniyle ihlal edilen bireylerin diğer başvuru yollarını tükettikten sonra başvurdukları istisnai ve ikincil nitelikte bir hak arama yoludur. 

12 Eylül 2010 tarihinde yapılan halkoylaması ile 1982 Anayasası’nın yargıya ilişkin hükümlerinde önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu değişikliklerden biri de 1960’lı yıllardan beri ülkemizde tartışılagelen bireysel başvurunun yeni bir hak arama yolu olarak hukukumuza girmesi olmuştur.

Yapılan Anayasa değişikliği ile kişiler, Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS/Sözleşme) kapsamındaki birinin ihlal edilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapabilme olanağına kavuşmuşlardır. Bireysel başvurunun belli şartları vardır.

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda, başvurunun 6212 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun 41-45. maddeleri ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü‘nde yer alan şartlara uygun olması, bu düzenlemelerde belirtilen tüm bilgi ve belgeleri içermesi gereklidir.

Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki birinin ihlal edilmesi durumunda AYM’ye bireysel başvuruyapabilir.

Bireysel başvurunun önemli maddi şartları bulunmaktadır. Başvurucunun güncel ve kişisel bir hakkının doğrudan etkilenmesi, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için kanunlarda öngörülmüş olan idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının başvurucu tarafından tüketilmesi gerekir. 

Bireysel başvurunun, kanunlarda zorunlu idari ve yargısal başvuru yolları öngörülmüşse, bu yolların tamamının “tüketildiği tarihten”, “başvuru yolu öngörülmemişse ihlâlin öğrenildiği tarihten itibaren” 30 (otuz) gün içinde yapılması gerekir.

Anayasa Mahkemesinden güncel haberler

Bireysel başvuru nedir? Ne değildir?