Ana Sayfa AİHM Kararları Din Özgürlüğü (AİHM) AİHM'den başörtüsü kararı: Mahkeme salonuna başörtülü alınmama

AİHM’den başörtüsü kararı: Mahkeme salonuna başörtülü alınmama

-

AİHM’den başörtüsü kararı: Mahkeme salonuna başörtülü alınmama din özgürlüğünü ihlal eder

AİHM’den başörtüsü kararı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Lachiri/Belçika (B. No: 3413/09, 18/9/2018) bireysel başvurusunda başörtüsü takması nedeniyle duruşma salonuna alınmayan başvurucunun din özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi. (karar ilişkin basın duyurusuna buradan ulaşabilirsiniz). AİHM’den başörtüsü kararı. 

Başvurucu ve ailesinin diğer üyeleri, kardeşinin öldürülmesi olayında zarara uğrayan sivil taraflar olarak yargılamalara katılmak için başvuruda bulunmuşlardır. 2007 yılında, sanığın kasıtlı olarak ölüme yol açacak şekilde saldırı ve yaralama suçlamasıyla Ceza Mahkemesinde yargılanmasına karar vermiştir. Başvurucu ve diğer sivil taraflar, suçun cinayet olarak sınıflandırılması ve sanığın Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yargılanması gerektiğini belirterek, itirazda bulunmuşlardır.

Mahkeme, başvurucunun başörtüsünü çıkarmadığı sürece duruşma salonuna giremeyeceğini bildirmiştir. Başvurucu buna uymayı reddetmiş ve duruşmaya katılmamıştır.

Başvurucu, duruşma salonundan çıkarılmasının AİHS’nin 9. maddesini (düşünce, vicdan ve din özgürlüğü) ihlal edildiğinden şikayetçi olmuştur (AİHM’den başörtüsü kararı) 

AİHS ve başörtüsü

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin düşünce, din ve vicdan özgürlüğü başlıklı 9. maddesi şöyledir:

“1. Herkes düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne sahiptir; bu hak, din veya inanç değiştirme özgürlüğü ile tek başına veya topluca, kamuya açık veya kapalı ibadet, öğretim, uygulama ve ayin yapmak suretiyle dinini veya inancını açıklama özgürlüğünü de içerir.

  1. Din veya inancını açıklama özgürlüğü, sadece yasayla öngörülen ve demokratik bir toplumda kamu güvenliğinin, kamu düzeninin, genel sağlık veya ahlakın ya da başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli sınırlamalara tabi tutulabilir.”

AİHM ve başörtüsü

Başörtüsü din veya dini inançla ilgilidir

AİHM, içtihadına göre, başörtüsünün (saç ve boynu kapsayan başörtüsü), “din veya dini inançla motive edilmiş veya dinden ilham almış” bir eylem olarak görülebileceğini göz önünde almıştır. AİHM, başvurucunun başörtüsünü çıkarmayı reddettiği gerekçesiyle mahkeme salonundan çıkarılmasının dinini açıklama hakkının kullanılmasında bir “kısıtlama” teşkil ettiğini tespit etmiştir.

Yargılama Yasası’nın 759’uncu maddesine dayanan ve mahkeme salonuna girmeden başörtüsünün çıkarılmasını gerektiren kısıtlama, mevcut davada yargıya saygısız davranılmasını önlemek ve/veya duruşmanın düzgün şekilde yapılmasını sağlamak için “kamu düzeninin korunması” meşru amacına hizmet etmektedir.

Başörtüsü ve demokratik toplum ilişkisi

AİHM, başörtüsünün demokratik bir toplumda kısıtlamanın gerekliliği ile ilgili olarak öncelikle İslami başörtüsünün sadece bir konfeksiyon ürünü değil, kişiyi “olası bakışlardan koruyan bir giysi” olduğunu belirtmiştir.

Başörtüsü ve kamusal alan ilişkisi

AİHM, başvurucunun sade bir vatandaş olduğunu belirtmiştir. Başvurucu, kamu hizmetinde bulunan devletin bir temsilcisi değildi ve bu nedenle dini inançlarını kamusal olarak açıklama konusunda herhangi bir resmi sınırlamaya tabi de değildi.

AİHM ayrıca, bir mahkemenin “kamusal alanın” bir parçası olabileceğini, örneğin bir iş yerinin aksine kamuya açık bir cadde veya meydan ile karşılaştırılabilir bir yer olmadığını belirtmiştir.

Bu konuyla ilgili şu yazıyı da okuyabilirsiniz

Başörtüsü ile mahkeme salonuna girilmesi

Bir mahkeme gerçekten de, kamu eğitim kurumları gibi bir kişinin dinini açığa vurma hakkının özgürce kullanılması üzerinde inançlara karşı tarafsızlığın sağlanabileceği bir “kamu” kurumudur. Ancak mevcut bireysel başvuruda başvurucuyu mahkeme salonundan çıkarılması kamusal alanın tarafsızlığına engel olmuştur.

AİHM bu nedenle incelemesini, söz konusu tedbirin yasa hükmünün yerine getirilmesi amacıyla gerekçelendirilmiş olup olmadığını belirlemekle sınırlı olarak gerçekleştirmiştir.

Bu bağlamda, başvurucunun mahkeme salonuna girerken davranışlarının saygısızlık teşkil etmediğini ve duruşmanın uygun şekilde yürütülmesine yönelik bir tehdit olmadığını belirtmiştir.

Mahkeme salonuna alınmama demokratik toplumda gerekli değildir

Sonuç olarak AİHM, söz konusu kısıtlamanın uygun bir şekilde gerçekleştirilmediğinde ve başvurucunun demokratik bir toplumda dinini açıklama özgürlüğünün kısıtlanmasının gerekçelendirilmediğine karar vermiştir.

Dolayısıyla, AİHS‘nin 9. maddesinde düzenlenen din özgürlüğünün ihlali söz konusu olmuştur. AİHM, Lachiri/Belçika (B. No: 3413/09, 18/9/2018) bireysel başvurusunda başörtüsü takması nedeniyle duruşma salonuna alınmayan başvurucunun din özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi. AİHM’den başörtüsü kararı.

Bireysel Başvuruhttp://www.bireyselbasvuru.com.tr
Ceza hukuku avukat, idare hukuku avukat, gayrimenkul hukuku avukat, icra iflas hukuku avukat, vergi hukuku avukat, tazminat hukuku avukat, medeni hukuk avukat, ticaret hukuku avukat, borçlar hukuku avukat, iş hukuku avukat, fikir ve sanat eserleri hukuku, eşya hukuku, miras hukuku, aile hukuku, insan hakları hukuku, bireysel başvuru avukat.

Son yazılar

Adli kontrol itiraz dilekçesi örneği

Adli kontrol itiraz dilekçesi Adli kontrol itiraz dilekçesi örneği aşağıda yer almaktadır. Adli kontrole itiraz edilebilir mi? CMK...

Sanık ne demek (CMK 2) Sanık hakları nelerdir?

Sanık ne demek? CMK sanık hakları nelerdir? Sanık müdafii nedir? Sanık beyanı nedir? Kime sanık denir? Şüpheden sanık yararlanır ne demek?
Sanık ne demek (CMK 2) Sanık ne demek? Sanık kavramı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 2. maddesinde...

Şüpheli (CMK 2) ne demek? Şüpheli hakları nelerdir?

Şüpheli ne demek? Basit şüphe, makul şüphe, kuvvetli şüphe, yeterli şüphe nedir? Suç şüphelisi, suç şüphesi, şüpheli hakları nelerdir?
Şüpheli ne demek (CMK 2). Şüpheli kime denir Şüpheli ne demek? Şüpheli kavramı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nın...

Adli kontrol (CMK 109) nedir?

Adli kontrol nedir Adli kontrol kararına itiraz nasıl yapılır Adli kontrol kararına itiraz dilekçesi nasıl yazılır Adli kontrol süresine kadar Adli kontrol kararının kaldırılması kararına itiraz nasıl yapılır
Adli kontrol nedir (CMK 109) Adli kontrol nedir? Adli kontrol, suç işlediği iddia olunan, suç işlediğine dair hakkında...

İddianame nedir (CMK 170-174)

İddianame Nedir? Örnekler ve iade sebepleri nelerdir? İddianamenin iadesine itiraz nedenleri ve şartları nelerdir? İddianame nasıl hazırlanır ve yazılır?
iddianame nedir (CMK 170-174) İddianame nedir? İddianame, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 170/2 fıkrasına göre soruşturma evresi sonunda toplanan...

En çok okunanlar

Gizli tanık beyanları tek başına hükme esas alınamaz

Gizli tanık beyanları tek başına hükme esas alınamaz
Gizli tanık beyanları tek başına hükme esas alınamaz Gizli tanık beyanları tek başına hükme esas alınamaz. Anayasa Mahkemesi...

Örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek (TCK 220/7) konusunda AİHM kararı

Örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek (TCK 220/7) konusunda AİHM kararı
Örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek (TCK 220/7) konusunda AİHM kararı AİHM, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek...

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru nedir? Bireysel başvuru nedir?

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru nedir? Bireysel başvuru nedir?
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru nedir? Bireysel başvuru nedir? Bireysel başvurunun tanımı Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru nedir? Bireysel başvuru, temel hak ve...

Bireysel başvuru kapsamındaki haklar nelerdir (konu bakımından yetki)?

Bireysel başvuru kapsamındaki haklar nelerdir?
Bireysel başvuru kapsamındaki haklar nelerdir? Bireysel başvuru kapsamındaki haklar nelerdir? Bireysel başvuru kapsamındaki haklar hakkında kısa bilgiler. Bireysel başvuruya konu edilebilecek haklar nelerdir? Hangi...

Su kirliliğinin çevresel etkileri konusunda devletin pozitif yükümlülüğü vardır

Su kirliliğinin çevresel etkileri konusunda devletin pozitif yükümlülüğü vardır
Su kirliliğinin çevresel etkileri konusunda devletin pozitif yükümlülüğü vardır Su kirliliğinin çevresel etkileri yaşam alanlarımız ve toplum sağlığı...