Ana Sayfa AİHM'den başörtüsü kararı: Mahkeme salonuna başörtülü alınmama

AİHM’den başörtüsü kararı: Mahkeme salonuna başörtülü alınmama

-

AİHM’den başörtüsü kararı: Mahkeme salonuna başörtülü alınmama din özgürlüğünü ihlal eder

AİHM’den başörtüsü kararı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Lachiri/Belçika (B. No: 3413/09, 18/9/2018) bireysel başvurusunda başörtüsü takması nedeniyle duruşma salonuna alınmayan başvurucunun din özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi. (karar ilişkin basın duyurusuna buradan ulaşabilirsiniz). AİHM’den başörtüsü kararı. 

Başvurucu ve ailesinin diğer üyeleri, kardeşinin öldürülmesi olayında zarara uğrayan sivil taraflar olarak yargılamalara katılmak için başvuruda bulunmuşlardır. 2007 yılında, sanığın kasıtlı olarak ölüme yol açacak şekilde saldırı ve yaralama suçlamasıyla Ceza Mahkemesinde yargılanmasına karar vermiştir. Başvurucu ve diğer sivil taraflar, suçun cinayet olarak sınıflandırılması ve sanığın Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yargılanması gerektiğini belirterek, itirazda bulunmuşlardır.

Mahkeme, başvurucunun başörtüsünü çıkarmadığı sürece duruşma salonuna giremeyeceğini bildirmiştir. Başvurucu buna uymayı reddetmiş ve duruşmaya katılmamıştır.

Başvurucu, duruşma salonundan çıkarılmasının AİHS’nin 9. maddesini (düşünce, vicdan ve din özgürlüğü) ihlal edildiğinden şikayetçi olmuştur (AİHM’den başörtüsü kararı) 

AİHS ve başörtüsü

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin düşünce, din ve vicdan özgürlüğü başlıklı 9. maddesi şöyledir:

“1. Herkes düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne sahiptir; bu hak, din veya inanç değiştirme özgürlüğü ile tek başına veya topluca, kamuya açık veya kapalı ibadet, öğretim, uygulama ve ayin yapmak suretiyle dinini veya inancını açıklama özgürlüğünü de içerir.

  1. Din veya inancını açıklama özgürlüğü, sadece yasayla öngörülen ve demokratik bir toplumda kamu güvenliğinin, kamu düzeninin, genel sağlık veya ahlakın ya da başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli sınırlamalara tabi tutulabilir.”

AİHM ve başörtüsü

Başörtüsü din veya dini inançla ilgilidir

AİHM, içtihadına göre, başörtüsünün (saç ve boynu kapsayan başörtüsü), “din veya dini inançla motive edilmiş veya dinden ilham almış” bir eylem olarak görülebileceğini göz önünde almıştır. AİHM, başvurucunun başörtüsünü çıkarmayı reddettiği gerekçesiyle mahkeme salonundan çıkarılmasının dinini açıklama hakkının kullanılmasında bir “kısıtlama” teşkil ettiğini tespit etmiştir.

Yargılama Yasası’nın 759’uncu maddesine dayanan ve mahkeme salonuna girmeden başörtüsünün çıkarılmasını gerektiren kısıtlama, mevcut davada yargıya saygısız davranılmasını önlemek ve/veya duruşmanın düzgün şekilde yapılmasını sağlamak için “kamu düzeninin korunması” meşru amacına hizmet etmektedir.

Başörtüsü ve demokratik toplum ilişkisi

AİHM, başörtüsünün demokratik bir toplumda kısıtlamanın gerekliliği ile ilgili olarak öncelikle İslami başörtüsünün sadece bir konfeksiyon ürünü değil, kişiyi “olası bakışlardan koruyan bir giysi” olduğunu belirtmiştir.

Başörtüsü ve kamusal alan ilişkisi

AİHM, başvurucunun sade bir vatandaş olduğunu belirtmiştir. Başvurucu, kamu hizmetinde bulunan devletin bir temsilcisi değildi ve bu nedenle dini inançlarını kamusal olarak açıklama konusunda herhangi bir resmi sınırlamaya tabi de değildi.

AİHM ayrıca, bir mahkemenin “kamusal alanın” bir parçası olabileceğini, örneğin bir iş yerinin aksine kamuya açık bir cadde veya meydan ile karşılaştırılabilir bir yer olmadığını belirtmiştir.

Bu konuyla ilgili şu yazıyı da okuyabilirsiniz

Başörtüsü ile mahkeme salonuna girilmesi

Bir mahkeme gerçekten de, kamu eğitim kurumları gibi bir kişinin dinini açığa vurma hakkının özgürce kullanılması üzerinde inançlara karşı tarafsızlığın sağlanabileceği bir “kamu” kurumudur. Ancak mevcut bireysel başvuruda başvurucuyu mahkeme salonundan çıkarılması kamusal alanın tarafsızlığına engel olmuştur.

AİHM bu nedenle incelemesini, söz konusu tedbirin yasa hükmünün yerine getirilmesi amacıyla gerekçelendirilmiş olup olmadığını belirlemekle sınırlı olarak gerçekleştirmiştir.

Bu bağlamda, başvurucunun mahkeme salonuna girerken davranışlarının saygısızlık teşkil etmediğini ve duruşmanın uygun şekilde yürütülmesine yönelik bir tehdit olmadığını belirtmiştir.

Mahkeme salonuna alınmama demokratik toplumda gerekli değildir

Sonuç olarak AİHM, söz konusu kısıtlamanın uygun bir şekilde gerçekleştirilmediğinde ve başvurucunun demokratik bir toplumda dinini açıklama özgürlüğünün kısıtlanmasının gerekçelendirilmediğine karar vermiştir.

Dolayısıyla, AİHS‘nin 9. maddesinde düzenlenen din özgürlüğünün ihlali söz konusu olmuştur. AİHM, Lachiri/Belçika (B. No: 3413/09, 18/9/2018) bireysel başvurusunda başörtüsü takması nedeniyle duruşma salonuna alınmayan başvurucunun din özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi. AİHM’den başörtüsü kararı.

Bireysel Başvuruhttp://www.bireyselbasvuru.com.tr
Hukuk alanında en merak edilen konular hakkında avukat ve hukukçulara en güncel hukuki bilgiler. Hukuki sorunlara hukuksal cevaplar...

Son yazılar

Bilişim suçları cezası ne kadar. Bilişim suçları cezası kaç yıl.

Bilişim suçları cezası ne kadarBilişim suçları cezası ne kadar? Bilişim suçlarının cezası...

TCK 86-Kasten yaralama suçu nedir?

TCK 86 - kasten yaralama suçu nedir? Kasten yaralamaya teşebbüs suçu nedir? Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi, Kasten yaralama suçu ve haksız tahrik, basit yaralama suçu ve cezası
TCK 86-Kasten yaralama suçu nedir? TCK 86-Kasten yaralama suçu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 86-88. maddelerinde açıklamıştır....

Takipsizlik kararına itiraz dilekçesi

Takipsizlik kararına itiraz nasıl yapılır Takipsizlik kararına itiraz dilekçesi örneğine aşağıda yer verilmiştir. Aşağıda verilen örnek bilgi amaçlı...

Takipsizlik kararı nedir (CMK 172)

Takipsizlik kararı nedir? Takipsizlik ne demek? Takipsizlik kararına itiraz nasıl yapılır? Süresi ne kadardır? Hangi durumlarda takipsizlik kararı verilir.
Takipsizlik kararı ne demek (CMK 172) Takipsizlik kararı nedir? Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 172/1 maddesine göre Cumhuriyet savcısınca,...

En çok okunanlar

Gizli tanık beyanları tek başına hükme esas alınamaz

Gizli tanık beyanları tek başına hükme esas alınamaz
Gizli tanık beyanları tek başına hükme esas alınamaz Gizli tanık beyanları tek başına hükme esas alınamaz. Anayasa Mahkemesi...

Örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek (TCK 220/7) konusunda AİHM kararı

Örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek (TCK 220/7) konusunda AİHM kararı
Örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek (TCK 220/7) konusunda AİHM kararı AİHM, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek...

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru nedir? Bireysel başvuru nedir?

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru nedir? Bireysel başvuru nedir?
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru nedir? Bireysel başvuru nedir? Bireysel başvurunun tanımı Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru nedir? Bireysel başvuru, temel hak ve...

Bireysel başvuru kapsamındaki haklar nelerdir (konu bakımından yetki)?

Bireysel başvuru kapsamındaki haklar nelerdir?
Bireysel başvuru kapsamındaki haklar nelerdir? Bireysel başvuru kapsamındaki haklar nelerdir? Bireysel başvuru kapsamındaki haklar hakkında kısa bilgiler. Bireysel başvuruya konu edilebilecek haklar nelerdir? Hangi...

Su kirliliğinin çevresel etkileri konusunda devletin pozitif yükümlülüğü vardır

Su kirliliğinin çevresel etkileri konusunda devletin pozitif yükümlülüğü vardır
Su kirliliğinin çevresel etkileri konusunda devletin pozitif yükümlülüğü vardır Su kirliliğinin çevresel etkileri yaşam alanlarımız ve toplum sağlığı...