AİHM’e başvuru formunun doldurulmasına ilişkin açıklamalar

AİHM başvuru formu doldurma kılavuzu

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi‘nde (AİHS / Sözleşme) düzenlenmiş olan temel haklarının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişilerin başvurularını değerlendirir. AİHS, uluslararası bir antlaşma olup, Sözleşmeye Taraf Devletler Sözleşme’yi kabul ederek bireylerin temel haklarının korunması yükümlülüğü altına girmiştir.

Bu haklar, AİHS ’de ve AİHS’e ek 1, 4, 6, 7, 12 ve 13 no.lu Protokollerde yer almaktadır. Ancak bu protokollerin bazıları bazı devletler tarafından kabul edilmemiştir.AİHM bireylerin tüm şikâyetlerini incelemez. AİHM’in yetkisi kişi, zaman ve konu bakımından AİHS’de yer alan “kabul edilebilirlik kriterleri” ile belirlenmiştir. AİHM tarafından incelenen başvuruların %90’ından fazlası kabul edilemez bulunduğundan şikayetlerin kabul edilebilirlik koşullarına uygun olması gerekir.

AİHM başvuru formu doldurma

AİHM, aşağıdaki durumlarda başvuruları inceler:

  1. Şikâyetlerinizin, AİHS ve ek Protokollerle güvence altına alınmış olan bir veya birden fazla temel hakkın ihlaline ilişkin olmalıdır. Şikâyetlerinizin, AİHS’e veya ilgili ek Protokole taraf olan bir devlete karşı ileri sürülmüş olması gerekir. Üye devletlerin tümü her Protokole taraf değildir. Devletler tarafından kabul edilen Protokol listesine buradan ulaşabilirsiniz.
  2. Şikâyetlerinizin, bir kamu makamının (yasama organı, idari bir makam, mahkeme vs.) sorumluluk alanına giren işlemlere ilişkin olması gerekir. AİHM, özel kişi veya kuruluşlara karşı yapılan şikâyetleri incelemez;
  3. Şikâyetleriniz, ilgili devletin AİHS‘i veya söz konusu ek Protokolü onadığı tarihten sonra gerçekleşen eylem ve olaylara ilişkin olmalıdır. Devletlerin Sözleşme’ye ve Protokollere taraf oldukları tarihlere buradan ulaşabilirsiniz.
  4. Temel bir hakkın ihlalinden şahsen ve doğrudan etkilenmiş olmalısınız yani “mağdur sıfatı”na sahip olmanız gereklidir;
  5. Başvurunuza konu olan şikâyetlerinize çözüm getirilmesi amacıyla şikayetlerinizi öncelikle iç hukuk sisteminde dile getirmiş olmalısınız (“iç hukuk yollarının tüketilmesi”) gerekir. Bunun anlamı AİHM’e başvuruda bulunmadan önce en yüksek dereceli yargı organı da dahil olmak üzere şikâyetlerinizi ulusal mahkemeler önüne taşımış olmanız gerektiği anlamına gelir. Aynı zamanda, ulusal yargı makamları önünde yaptığınız başvurularda, ulusal mevzuatın öngördüğü usule ve süreye ilişkin kurallara da uygun hareket etmiş olmanız gerekir. Bununla birlikte, etkili olmayan iç hukuk yollarını veya olağan kanun yollarının bir parçası olmayan takdire bağlı ya da olağanüstü kanun yollarını kullanma zorunluluğunuz yoktur.
  6. Usulüne uygun ve eksiksiz hazırlanmış başvurunuz, iç hukuktaki en yüksek yetkili yargı organı kararının verildiği tarihten itibaren altı ay içinde AİHM’e sunulmuş olmalıdır.
  7. Başvuru formunda iddialarınızı açık ve özlü bir dille ifade etmeli ve beyanlarınızla ilgili belgeleri, kararları, sağlık raporlarını, tanık ifadelerini ve şikâyetlerinizi destekleyici diğer belgeleri göndererek iddialarınızı kanıtlamalısınız;
  8. Şikâyette bulunduğunuz olguların bir temel hakkınıza haksız bir müdahale teşkil ettiğini gösterebilmelisiniz. Yalnızca haksız veya yanlış olduğunu düşündüğünüz için bir mahkeme kararı hakkında şikâyette bulunmayınız.
  9. Şikâyetleriniz AİHM veya başka bir uluslararası makam tarafından incelenmemiş olmalıdır. Saldırgan ve hakaret edici bir dil kullanan başvurular, başvuru hakkının kötüye kullanılması sebebiyle reddedilebilir.

AİHM’e başvuru formu nasıl doldurulur-resimli anlatım

Başvuru formunun doldurulmasına ilişkin açıklamalar AİHM İçtüzüğü’nün 47. maddesi ile belirlenmiştir. Ayrıca AİHM’e usulune uygun bir başvurunun nasıl yapılması gerektiğine ilişkin bilgilere buradan ulaşabilirsiniz. Başvurunuzun eksiksiz bir başvuru olarak kabul edilmesini engelleyebilecek hatalardan kaçınmak için, başvuru formunu doldurmadan önce dikkat etmeniz gerekenler aşağıda açıklanmıştır:

  • Başvuru formunu doldururken okunaklı bir yazı kullanmanız gerekir. Formu bilgisayar kullanarak doldurabilirsiniz. Formun bilgisayara indirilerek doldurulması tavsiye edilir.
  • Başvuru formundaki kendinizi ilgilendiren tüm bölümleri doldurunuz. Aksi takdirde başvurunuz eksik olduğu için kabul edilmeyebilir.
  • Sembol veya kısaltma kullanmayınız. Şikayetlerinizi açıkça ifade ediniz. Gereksiz açıklamalardan kaçınmalısınız.

AİHM’e başvuru formu hangi dille doldurulmalı

AİHM’in resmi dilleri İngilizce ve Fransızcadır. Ancak başvuru formunun Türkçe olarak doldurulması mümkündür. Başvurunuzun incelenmesinin ilk aşamalarında AİHM’den başvurunuzun kaydı ile ilgili Türkçe olarak yazılmış bir mektup gelecektir. Ancak daha sonraki aşamalarda, özellikle de AİHM iddialarınızla ilgili Taraf Devlet’in yazılı görüşünü almaya karar verirse, AİHM tarafından gönderilen tüm mektup ve belgeler İngilizce veya Fransızca olacaktır. Aynı şekilde, sizden veya temsilcinizden gelecek yazışmaların da İngilizce veya Fransızca dillerinden birinde olması istenecektir.

AİHM formunun bölümleri nasıl doldurulur / doldurulmuş örnek

Bir başvurunun AİHM tarafından kabul edilebilmesi için başvurucunun durumuna uygun olan her bölümü belirtilen biçimde doldurması ve AİHM İçtüzüğü’nün 47. maddesi uyarınca gerekli tüm bilgi ve belgeleri temin etmesi gerekmektedir. Başvuru formunu doldururken ve şikâyetlerinizi destekleyici belgelerinizi eklerken bu uyarıyı göz önünde bulundurmalısınız. Aksi halde başvurunuz AİHM tarafından incelenmez, adınıza dosya açılmaz ve gönderdiğiniz hiçbir belge muhafaza edilmez.

Aşağıda başvuru formunda yer alan bölümlerin nasıl doldurulacağı sırasıyla açıklanmıştır.

Barkod kutusu

Daha önce, aynı konuda AİHM ile yazışmada yaptıysanız ve size bu şikayetlerinize ilişkin size barkod etiketleri gönderildiyse, etiketlerden bir tanesini, başvuru formunun ilk sayfasında, sol üst köşede bulunan kutuya yapıştırın.

Yazışmalarda kullanılacak barkod etiketini buraya yapıştırınız..

A. Başvurucu

A.1. Gerçek kişi

Bu bölüm, bireysel başvuruda bulunan gerçek kişiler için kullanılmalıdır.

1-9. Birden fazla gerçek kişi başvurucu varsa, her bir başvurucu için bu bilgiler ayrı bir sayfada doldurulmalıdır. Birden fazla başvurucu olması halinde başvuruculara sıra numarası verilmelidir.

6. Adres: AİHM’in sizinle iletişim kurabilmesi için avukat veya temsilcinizin adresinden ayrı olarak, mutlaka kendi yazışma adresinizi bildirin. Kalacak yeri veya sabit bir adresi olmayan başvurucuların, gerekli açıklamayı da yaparak, bir posta kutusu adresi veya bir arkadaşının adresini bildirmesi gerekir.

A.2. Tüzel kişi (kuruluş)

Bu bölümü bireysel başvuruda bulunan şirket, sivil toplum kuruluşları, dernekler vb. tüzel kişi başvurucular doldurmalıdır. Bu bölüm doldurulmuş ise D.1 bölümünün de tamamlanması gerekmektedir.

10-16. Bu bölüme, başvurucu tüzel kişiye ait kimlik ve iletişim bilgilerini yazılmalıdır. Aynı türde birden fazla başvurucu varsa her bir başvurucu için bu bilgiler ayrı bir sayfada doldurulmalıdır. Birden fazla başvurucu olması halinde başvuruculara sıra numarası verilmedidir.

11. Kayıt numarası: Başvuru sahibi tüzel kişinin resmi kayıtlardaki numarasını veya ticaret sicil kayıt numarasını (eğer varsa) bu alana yzaılmalı.

12. Tanımlama kolaylığı açısından, eğer varsa, şirketlerin kayıt, kuruluş veya birleşme tarihleri buraya yazılmalıdır.

Grup başvurular ve sayısı birden fazla olan başvurucular

Bir başvurucu veya temsilci, başvuru konuları farklı olaylara dayanan, iki veya daha fazla başvurucu adına başvuruda bulunuyorsa, her biri için eksiksiz bilgileri içeren ayrı bir başvuru formu doldurulmalıdır. Şikâyetlere ilişkin belgeler her bireysel başvurucunun formuna ayrı ayrı eklenmelidir. Başvurucu sayısının beşten fazla olduğu durumlarda, başvuru formu ve belgelere ek olarak, her başvurucu için tanımlayıcı bilgileri içeren bir tablo eklenmelidir. Bu tabloya ilişkin açıklamaya buradan ulaşabilirsiniz. Temsilcinin bir avukat olması durumunda, bu tablo elektronik ortamda (CD-Rom / USB) kaydedilmiş olarak gönderilmelidir.

Çok büyük sayıda başvuru grupları veya başvurucuların olduğu durumlarda, başvuruculardan veya temsilcilerinden, gönderilerini veya belgelerini elektronik ortamda veya AİHM Yazı İşleri Müdürlüğü tarafından belirtilecek diğer yollarla AİHM’e sunmaları istenebilir. Bu durumdaki başvuruların etkili ve hızlı bir şekilde değerlendirilmesini kolaylaştırmak amacıyla AİHM Yazı İşleri Müdürlüğü tarafından bu konuda başka talimatlar da verilebilir. Grup başvurular veya sayısı birden fazla olan başvurucular hakkında AİHM Yazı İşleri Müdürlüğü’nün şekil ve usullere dair taleplerinin yerine getirilmemesi, davaların Mahkeme tarafından incelenememesine yol açabilir (İçtüzük 47 §§ 5.1 ve 5.2).

B. Aleyhinde başvuru yapılan Devlet veya Devletler

17. Başvurunun, şikayetçi olduğu devlete / devletlere ait kutuları işaretleyin. Bu bölüm, şikâyetçi olduğunuz konulardan sorumlu olduğunu düşündüğünüz devletlere ilişkindir.

C. Gerçek kişi başvurucunun temsilcisi (veya temsilcileri)

Temsilci olarak belirlenen kişi 35. no.lu kutuyu, başvurucu ise 33. no.lu kutuyu imzalamalıdır.

C.1. Avukat olmayan temsilci

16-23. Bazı başvurucular, sağlık veya yetkisizlik sebebiyle davada yer alamayabilirler veya yer almamayı seçebilirler. Bu kişiler hukuk eğitimi almamış kişilerce temsil edilebilir. Mesela bir ebeveyn çocuğunu temsil edebilir. Benzer şekilde, pratik veya tıbbi nedenlerle dava usulünde yer alması mümkün olmayan ceza infaz kurumlarındaki veya hastanelerdeki başvurucular aile bireyleri, eşleri veya birlikte yaşadığı kişiler tarafından temsil edilebilirler. Bu gibi durumlarda, temsilcinin başvurucuyu hangi sıfatla temsil ettiği veya başvurucuya olan yakınlığı belirtilmeli, kimlik ve iletişim bilgileri verilmelidir.

C.2. Avukat

26-32. AİHM önünde başvurucuyu temsile yetkili avukatın kimlik ve iletişim bilgileri eksiksiz olarak doldurulmalıdır. Başvurunun yapılması aşamasında bir avukat tarafından temsil edilmek tavsiye edilmekle birlikte zorunlu değildir. Başvuru, bir avukat tarafından temsilini gerektiren ileri aşamaya ulaştığı takdirde, başvurucuya bilgi verilir. AİHM, başvurunun davalı devlete yazılı görüşlerini bildirmesi için tebliğ edilmesi kararı verdikten sonraki aşamada, avukat tutmak için başvurucunun maddi imkânı yoksa ve AİHM davanın görülebilmesi için gerekli buluyorsa, başvurucu adli yardımdan yararlanabilir.

C.3. Yetki

Bu bölümdeki imzalar ıslak / orijinal olması gerekir.

33. Başvurucu (çocuk olduğu veya hukuki ehliyeti olmadığı için imza yetkisi olmayan başvurucular hariç), kendi adına hareket etmesi amacıyla belirlediği temsilciyi yetkili kılabilmek için, yetki belgesi başlıklı bu bölümü imzalamalıdır. Avukat olmayan bir temsilci, imza yetkisi olmayan bir başvurucu adına bir avukata yetki verdiyse, yetki belgesini başvurucunun namına avukat imzalamalıdır.

34, 36. Belirtilmesi gereken tarih, gerçek kişi başvurucunun veya temsilcisinin belgeyi imzaladığı tarihtir.

35. Başvurucu tarafından AİHM’e başvuru yapması için yetki verilen avukat veya kişi bu görevi kabul ettiğini belirten yetki belgesi bölümünü imzalamalıdır. Ayrı bir yetki belgesi göndermemelidir. Tüm belirleyici bilgilerin ve iletişim detaylarının başvuru formu üzerinde gösterilmelidir. Başvurucu ve temsilcisi, yetki belgesibölümünü imzalamalıdır. AİHM, başvuru yapıldıktan sonra avukatın değiştirilmesi veya yeni bir avukatın yetkilendirilmesi halinde ayrı bir yetki belgesini kabul eder. Ayrı bir yetki belgesi gönderilmesi halinde, bu durumun nedenleri açıklanmazsa başvuru AİHM İçtüzüğü’nün 47. maddesi gereğince reddedilebilir.

D. Tüzel kişi başvurucu temsilcisi (veya temsilcileri)

D.1. Kuruluş yetkilisi

37-44. Başvurucu kuruluş, AİHM’in yazışma yapabileceği ve kuruluş adına hareket etme yetkisi bulunan şirket yöneticisi, başkan veya yönetim kurulu üyesi vs. bir kişi aracılığı ile başvurusunu sunmalıdır. Bu kişinin, başvuruda bulunmaya yetkili olduğuna dair belgeleri temin etmesi gerekir. Bu belge, ülkedeki yerleşik uygulamaya bağlı olarak, ticaret sicil kaydı ya da noter tasdikli yönetim kurulu kararı olabilir. Şirket adına hareket etme yetkisine sahip bu kişinin isim ve iletişim bilgileri bu bölümde yer almalıdır. Kurum resmi yetkilisi, aynı zamanda kuruluş adına hareket eden bir avukat ise bu husus D.1 ve D.2 bölümleri doldurularak açıkça belirtilmeli ve gerekli belgeler sunulmalıdır.

D.2. Avukat

45-51. AİHM önünde başvurucu kuruluşu temsile yetkili avukatın kimlik ve iletişim bilgileri eksiksiz olarak doldurulmalıdır. Başvurunun bir avukat tarafından temsilini gerektiren ileri aşamaya ulaşması halinde, başvurucu bu konuda bilgilendirilir. Bu bölümde avukat olarak belirtilen kişi 54 no.lu kutuyu, başvurucu kuruluşun temsilcisi olarak belirtilen kişi 52 no.lu kutuyu imzalamalıdır.

D.3. Yetki

Bu kısımdaki imzaların ıslak / orijinal olması gerekir.

52. Başvurucu kuruluşun temsilcisi, kurum adına hareket etme yetkisini verdiği avukatı yetkilendirmek için bu bölümü imzalamalıdır.

53 ve 55. Kurum temsilcisinin ve avukatın belgeyi imzaladığı tarih buraya yazılmalıdır.

54. Başvurucu kurum tarafından AİHM’e başvuru yapması için yetki verilen avukat, bu görevi kabul ettiğini belirtmek için yetki belgesi bölümünü imzalamalıdır. Ayrı bir yetki belgesi gönderilmemelidir. Tüm belirleyici bilgilerin ve iletişim detaylarının başvuru formu üzerinde belirtilmesi gerekir. Başvurucu kuruluşun temsilcisi veya avukatı yetki belgesi kısmını başvurunun hazırlanması aşamasında imzalamalıdır. Bir avukat, ancak bir engel olması durumunda başvuru formu ve ayrı bir yetki belgesi sunabilir. AİHM, ancak, başvuru yapıldıktan sonra avukatın değiştirilmesi veya yeni bir avukatın yetkilendirilmesi halinde ayrı yetki belgesini kabul edebilir. Ayrı bir yetki belgesi gönderilmesi halinde, bu durumun neden zorunlu olduğu açıklanmalıdır. Aksi halde başvurunuz reddedilebilir (AİHM İçtüzüğü’nün 47. maddesi).

E., F. ve G. Başvurunun konusu

56-63. Başvurunuzun kısa ve öz olarak hazırlanması gerekir. Formda sadece başvurunuzu ilgilendiren önemli bilgileri veriniz. İlgisiz olayları dâhil etmeden, şikâyetinizle ilgili asli nitelikteki olayları ve kararları açıklayarak, haklarınızın nasıl ihlal edildiğine dair bilgilere yer veriniz.

Davanıza ilişkin olayları ve şikâyetlerinizi AİHM’in başvurunun konusunu ve kapsamını belirlemesine olanak sağlayacak şekilde ilgili bölümlerde açıklayınız. Başvurunuza ilişkin bu bilgiler, başvurunuzun doğru ve hızlı bir şekilde incelenmesi açısından oldukça önemlidir. Söz konusu bilgileri, ek belgelerde değil, bu amaçla başvuru formunda ayrılmış sayfalarda belirtiniz. Bu bölüme her detayı sıkıştırıp doldurmak yerine, olayları, şikayetlerinizi ve kabul edilebilirlik kriterlerine uygunluğu okunaklı, açık ve özlü bir şekilde belirtmelisiniz. Bu sayfaları “bakınız ekli belge” açıklaması ile boş bırakmanız mümkün değildir.

Eğer gerekli ise ek bilgi ve açıklamalar, ayrı bir belge halinde, başvuru formuna ek olarak sunulabilir. Bu açıklamalar, başvuru formuyla birlikte -ek belgeler ve ilgili kararlar hariç- toplam 20 sayfayı geçmemelidir. Ancak bu, başvurunun konusuna ilişkin açıklamalarınıza başvuru formu üzerinde başlayıp bu açıklamalar 20 sayfa olana kadar devam edebileceğiniz anlamına gelmemelidir. Söz konusu 20 sayfa ancak, formun ilgili sayfalarında özlü bir şekilde belirtilmesi gereken olayların, şikayetlerin ve kabul edilebilirlik kriterlerine uygunluğun anlatımına ek olmalıdır.

Başvuru formunun eklerinde yeni şikayetlere yer verilemez. Ekler sadece başvuru formunda halihazırda belirtilmiş şikayetlerin geliştirilmesi amacıyla kullanılabilir. Başvurunuzun, görüşleri alınmak üzere ilgili devlete iletilmesine karar verilirse, bu görüşlere cevaben, kendi görüşlerinizi detaylı olarak sunma fırsatınız olacaktır.

AİHM başvuru formunun doldurulmasına ilişkin şekli koşullar

AİHM’e gönderdiğiniz tüm belgeler okunaklı olmalıdır. Eğer olaylar, şikayetler ve kabul edilebilirlik kriterlerine uygunluk bölümlerindeki açıklamalarınıza ilave olarak sunduğunuz gönderileriniz varsa bunların hazırlanmasında aşağıda belirtilen hususları dikkate almalısınız:

  1. Gönderdiğiniz belgeler eğer daktilo veya bilgisayar kullanılarak doldurulmuşsa, okunaklı bir yazı karakteri ve yazı tipi ile yazılmış olmalıdır. Başvuru metninde en az 12 punto, dipnotlarda 10 punto yazı boyutu kullanmalısınız.
  2. Ek belgeler söz konusu ise, A4 sayfa boyutunda ve sayfa kenar boşluğu en az 3.5 cm olarak düzenlenmiş olmalıdır.
  3. Sayfalar sırasına göre numaralandırılmış olmalıdır.
  4. Paragrafları numaralarla belirlenmiş olmalıdır.
  5. Genel bir kural olarak, başvurunuzda verdiğiniz bilgi ve sunmuş olduğunuz belgelerin, başvurucu ve üçüncü şahıslar hakkında verdiğiniz bilgiler de dâhil olmak üzere kamuya açık olacağını unutmayınız. Dahası, bu bilgilerin başvurunun savunmacı devlete iletilmesi amacıyla hazırlanmış olayların özetinde, AİHM’in bir başvuru hakkında verdiği kabul edilmezlik veya kayıttan düşürme kararında veya başvurunun esasına ilişkin bir kararda yer alması halinde, söz konusu bilgilere AİHM’in kararlar veri tabanı HUDOC’dan erişilebileceğini unutmayın.
  6. Dolayısıyla, özel hayatınız ya da üçüncü şahısların özel hayatı hakkında, davanızın anlaşılması için sadece mutlaka gerekli olan ayrıntıları sunmalısınız. Ayrıca, kimliğinizin açıklanmasını istemiyorsanız bunu belirtmeniz ve yargılamanın aleniyeti ilkesinin istisnası niteliği taşıyan bu talebin gerekçesini başvuru formunda bildirmeniz gerekir. Kimliğin gizli tutulması talepleri ancak istisnai durumlarda ve gerekçesi haklı bulunursa kabul edilecektir.

E. Olayların anlatımı

56-58. Açıklamalarınızın açık, anlaşılır ve özlü olması gerekir. Belirttiğiniz tarihler kesin olmalıdır. Olayları kronolojik olarak / meydana geliş sırasına göre açıklayınız. Şikâyetleriniz, birden fazla konuya ilişkin ise (örneğin farklı davalar söz konusu ise), her bir konuyu ayrı ayrı açıklayınız. Başvurunuzu destekleyecek bütün belgeleri ve özellikle ilgili kararları veya şikâyet konusu işlemlere ilişkin belgeleri (uzaklaştırma kararı, sınır dışı edilme kararı gibi) sunmanız gerekir. Aynı zamanda, sağlık raporları, tanık ifadeleri, zabıtlar, tapu belgeleri veya gözaltında geçirilen süreleri gösteren kayıtlar gibi iddialarınızı destekleyecek belgeleri de sunmanız gereklidir. Örneğini temin edemediğiniz belgeler varsa bunun nedenlerini açıklamalısınız.

F. Başvurucu tarafından iddia edilen Sözleşme ve/veya Protokol ihlallerine ve iddiaların dayanaklarına dair açıklama

59-60. Öne sürdüğünüz her bir şikâyetle ilgili olarak AİHS veya Protokollerin hangi maddelerinin, nasıl ihlal edildiğini açık ve özet olarak belirtmelisiniz. AİHS kapsamındaki iddialarınızı açık ve özlü olarak dile getiriniz. Şikâyetinizin, AİHS‘nin hangi hükümlerine dayandığını ve ifade ettiğiniz olayların neden bu hükümlerin ihlâline sebep olduğunu belirin. Bu türde açıklamaları her bir şikâyetiniz için ayrı ayrı yapmalısınız.

G. Sözleşme’nin 35(1) fıkrası uyarınca belirlenen kabul edilebilirlik kriterlerine uygunluk (İç hukuk yollarının tüketilmesi ve altı ay kuralı ile ilgili açıklamalar)

  1. Nihai kararın kesin tarihi, kararı veren mahkemenin adı ve kararın niteliği.
  2. Nihai karara kadar olan süreçte, alt mahkemelerce veya diğer mercilerce verilmiş kararların tarihleri.
  3. İç hukuktaki davanızın dosya numarası.

Derece mahkemeleri veya diğer karar organları tarafından alınan bütün kararların birer örneğini forma eklemelisiniz. Derece mahkemelerinde sunduğunuz talep ve dilekçelerinizin ve ayrıca temyiz aşamasındaki dilekçelerinizin birer örneğini, AİHS kapsamındaki şikâyetlerinizin özünü her derecede dile getirdiğinizi gösterebilmek için başvurunuza ekleyiniz.

AİHM önünde ileri sürdüğünüz her bir iddiayı o şikâyet ile ilgili iç hukuk yollarının tüketilmesinden sonra, nihai karar tarihinden itibaren altı aylık süre içinde yaptığınızı gösterebilmelisiniz. Bu nedenle, nihai kararın tarihini kesin olarak belirtmeniz önemlidir. Bunu kanıtlayabilmek için söz konusu tarihi gösterir kararın bir örneğini veya kararın ilan edildiği veya kamuya açık hale geldiği tarihte kararın bir kopyasını alamadıysanız, kesin kararın tebliğ tarihini gösteren kayıtlı mektubun veya zarfın bir kopyasını göndermeniz gerekir.

Kullanılabilir bir iç hukuk yolu olmadığı takdirde, şikâyetinize ilişkin eylem, tedbir veya karar aleyhine, takip eden altı aylık süre içinde başvurduğunuzu göstermek için, söz konusu eylem, tedbir veya kararın tarihini gösteren belgeler sunmanız gerekir.

62-63. Formun bu kısmında mevcut olan ama kullanmadığınız bir iç hukuk yolu varsa bunu belirtin. Bu yolu kullanmamanızın nedenlerini belirtmelisiniz.

H. Diğer uluslararası makamlar önündeki usullere ilişkin açıklamalar (eğer varsa)

64-65. Şikâyetlerinizi başka bir uluslararası soruşturma veya çözüm makamı önünde dile getirip getirmediğinizi belirtiniz (Uluslararası Çalışma Örgütü, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi veya uluslararası bir tahkim kurulu vs.). Eğer şikâyetlerinizi bu gibi makamlar önünde dile getirdiyseniz söz konusu kurumun adını, başvuru tarihinizi, usule ilişkin bilgileri ve alınan kararları detaylı olarak açıklayınız. İlgili kararların ve diğer belgelerin örneklerini de göndermeniz gerekir.

66-67. AİHM önünde devam eden veya daha önce incelenmiş başvurunuz varsa devam eden veya karara bağlanmış diğer başvurunuz varsa numaralarını belirtmelisiniz.

I. Başvuruya ek belgeler listesi

68. Başvuru formunun E., F., G. ve H. kısımlarında atıfta bulunduğunuz bütün kararların yanı sıra AİHS kapsamındaki ihlal iddialarınızı destekleyen ve AİHM’in değerlendirmeye almasını istediğiniz diğer belgeleri (tutanaklar, tanık ifadeleri, sağlık raporları vs.), tarih sırasına göre düzenleyip, sayfaları sırasına göre numaralandırarak başvurunuza eklemelisiniz.

Göndermiş olduğunuz belgelerin içinden AİHM’in kolaylıkla bulunabilmesi için başvuruya ek belgeler listesi kısmına eklediğiniz her bir doküman için sayfa numarası belirtiniz. Eğer başvuru formunda liste için ayrılmış bölüm yeterli değilse listeye ek bir sayfada devam edebilirsiniz. Liste bölümünde atıf yapılan bütün belgelerin eksiksiz ve okunaklı birer örneğini başvuruya eklemelisiniz. Gönderdiğiniz belgeler size iade edilmez. Bu nedenle belgelerin asıllarını değil örneklerini gönderiniz.

Ek belgelerinizi forma sırasıyla ekleyiniz.

61. Bu kısımda, AİHM’e başvurmadan önce, ulusal makamlara, iddia edilen sözleşme ihlallerini önleme veya düzeltme olanağı vermiş olduğunuzu göstermeniz gerekir. İlgili ülkede kullanılabilir tüm iç hukuk yollarını tüketmiş olduğunuzu göstermelisiniz. AİHS veya ek Protokoller kapsamında dile getirdiğiniz her şikâyetiniz için aşağıdaki bilgilere formda yer meniz gerekir:

AİHM’e göndereceğiniz belgelerle ilgili aşağıdaki kurallara uymanız gerekir:

  1. Belgeleri tarih ve usul sırasına göre ekleyin.
  2. Sayfalara sırasına göre numara verin.
  3. Belgeleri birbirine tutturmak için zımba, ataç, yapıştırıcı bant kullanmayın.

Eksiksiz bir başvuru için gereken bütün bilgi ve belgeleri öngörülen süre içinde temin edebilmek için gereken önlemleri almak başvurucunun sorumluluğundadır. Başvurunuza ilişkin, mutlaka gerekli olan belgelerden bir veya daha fazlasını temin edemediğiniz ve bunun nedenleri hakkında yeterli bir açıklama veremediğiniz takdirde başvurunuz eksik bulunarak AİHM tarafından incelenmez.

Beyan ve imza

Bu bölümdeki imzaların ıslak / orijinal olması gerekir.

70-71. Bu kısım, her bir başvurucu veya başvurucunun yetkili temsilcisi tarafından imzalanmalıdır. Bunun dışındaki kişilerin imzası kabul edilmez.

72. AİHM’in sadece bir başvurucu veya bir temsilci ile yazışma yapacaktır. Dolayısıyla birden fazla başvurucunun bulunduğu ve temsilcinin olmadığı durumda, başvurucular arasından seçilecek bir başvurucuyu, AİHM ile yazışmaları yürütecek kişi olarak bu bölümde belirtmelisiniz. Başvurucunun temsil edildiği durumlarda ise AİHM tek bir temsilci ile yazışma yapacaktır. Bu nedenle, birden fazla avukat tarafından temsil edilen başvurucu, yazışmaların hangi avukat ile yapılacağını belirtmelidir.