Engelli öğrencinin eğitim hakkı konusundaki Enver Şahin/Türkiye kararı Büyük Daireye gönderildi

114
Engelli öğrencinin eğitim hakkı konusundaki Enver Şahin/Türkiye kararı Büyük Daireye gönderildi
Engelli öğrencinin eğitim hakkı konusundaki Enver Şahin/Türkiye kararı Büyük Daireye gönderildi

Engelli öğrencinin eğitim hakkına ilişkin Enver Şahin/Türkiye kararı Büyük Daireye gönderildi

Engelli öğrencinin eğitim hakkı konusunda AİHM tarafından verilen karar Büyük Daireye sevk edildi. AİHM, engelli öğrencinin taleplerinin yerinde olmayan gerekçelerle reddedilmesi nedeniyle eğitim hakkı ve ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine karar vermişti (karar metnine buradan ulaşabilirsiniz: Enver Şahin/Türkiye, B. No: 23065/12, 30/1/2018) [bu konuda şu yazıyı da okuyabilirsiniz: AİHM’den engelli öğrencinin eğitim hakkına ilişkin karar]

Engelli öğrencinin eğitim hakkı konusunda AİHM yaklaşımı

Eğitim hakkı Sözleşme‘ye ek 1 No’lu Protokol’ün 2. maddesinde düzenlenmiştir. Madde metni şöyledir:

“Hiç kimse eğitim hakkından yoksun bırakılamaz. Devlet, eğitim ve öğretim alanında yükleneceği görevlerin yerine getirilmesinde, ana ve babanın bu eğitim ve öğretimin kendi dini ve felsefi inançlarına göre yapılmasını sağlama haklarına saygı gösterir.”

Sözleşme‘ye ek 1 No’lu Protokol’ün 2. maddesinin birinci cümlesi bireysel eğitim hakkını güvence altına almaktadır. İkinci cümlesi ise ebeveynlere çocuklarının kendi dini ve felsefi inançlarına göre eğitim almasını sağlama hakkını güvence altına alır.

Bu konuda şu yazıyı da okuyabilirsiniz

Eğitim hakkı ve ayrımcılık yasağının ihlali iddiası

Başvurucu, Sözleşme’nin 1. protokolünün 2. maddesi (eğitim hakkı) ve 14. maddesini (ayrımcılık yasağı) ileri sürerek binalarda gerekli düzenlemelerin yapılması
talebinin reddedilmesi nedeniyle eğitimini bırakmak zorunda kaldığını belirtmiştir.

Başvurucu ayrıca Sözleşme‘nin 8. maddesi (özel ve aile hayatının korunması hakkı) ile 14. maddesinin birlikte göz önüne alındığında, başka birinin kendine yardımcı olmasının mahremiyetini ihlal edeceğini iddia etmiştir.

Sözleşme’deki haklar ile ihtiyaçlar arasında dengesizlik tespiti

AİHM, idare mahkemesinin Sözleşme‘nin 14. maddesi ile Sözleşmeye Ek 1 No.’lu Protokol’ün 2. maddesi birlikte korunan hak ve ihtiyaçları ile söz konusu ihtiyaçları karşılama kapasitesi arasında bir denge kurmadığını belirtmiştir.

İdare mahkemesi, benzer bir çözümün hangi manada uygun olduğunu kanıtlamamıştır. Sadece bir kişinin başvurucuya yardım sunmak üzere görevlendirileceğini hatırlatmakla yetinmiştir. Bunu yaparken başvurucunun gerçek ihtiyaçları dikkate alınmamıştır.

İdare mahkemesi, başvurucunun sağlıklı öğrencilere tanınan koşullara olabildiğince eşit şartlar altında, idare için aşırı ve orantısız yük teşkil etmeyecek şekilde, eğitimine devam etmesine izin vermek amacıyla olası çözümleri belirlemekten kaçınmıştır.

AİHM, ulusal yetkililerin ve özellikle üniversite yetkililerinin engelli öğrencinin eğitim hakkını diğer öğrencilerle eşit düzeyde kullanması için gerekli özeni göstermediklerine karar vermiştir.

Çatışan çıkarlar arasında adil bir denge kurulamadığını belirten AİHM, AİHS’nin  14.maddesiyle birlikte Sözleşme’nin 1. Protokolünün 2. maddesinin ihlal edildiğine hükmetmiştir.

Kararın künyesi: Enver Şahin/Türkiye, B. No: 23065/12, 30/1/2018.

Engelli öğrencinin eğitim hakkı konusunda AİHM tarafından verilen karar Büyük Daireye sevk edildi.