Ana Sayfa Ceza Hukuku Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB-CMK 231) şartları nedir?

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB-CMK 231) şartları nedir?

-

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) nedir

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB/CMK 231), suç işleyen sanığa denetim süresini iyi halli geçirdiği takdirde suç işlemeden önceki hayatına devam edebilmesi olanağı tanıyan bir kurumdur. Bu anlamda HAGB kararı cezadan kurtulma olanağı vermektedir.

HAGB nedir?

HAGB, (hükmün açıklanmasının geri bırakılması), özellikle ilk defa suç işleyenlerin cezalandırılmaları yoluna gidilmesinde, ceza adaleti bakımından yarar görülmediği durumlarda başvurulacak etkili yöntemlerden biridir.

HAGB, CMK’nın hangi maddesinde düzenlenmiştir

HAGB (hükmün açıklanmasının geri bırakılması) kurumu Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) 231/5 fıkrasında düzenlenmiştir. CMK 231 maddesine göre kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder. Yargılama sonucunda sanığın suçlu olduğuna karar veren derece mahkemesi, bu kurumu uygulayarak verilecek olan mahkûmiyet hükmünü denetim süresi müddetince askıya alınır.

Sanık, bu süre boyunca belli şartları taşıdığı takdirde verilen mahkûmiyet hükmünün hukuken önemi kalmayacak ve dava düşürülecektir. Sanığın bu süreyi iyi halli geçirmemesi ihtimalinde ise, mahkeme geri bıraktığı hükmü açıklayacaktır.

CMK 231/10 fıkrasına göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulandığı ve buna bağlı olarak belirlenen denetim süresini sanığın iyi halli olarak tamamlaması neticesinde sanık hakkında açılacak olan kamu davası düşer. Bu bakımdan, HAGB, cezanın ertelemesi ve cezanın seçenek yaptırımlara çevrilmesinden daha lehe olduğu açıktır.

Yargıtay HAGB uygulamasının daha lehe sonuçlar doğurması sebebiyle, diğer cezaların bireyselleştirilmesi kurumlarından önce ve resen mahkemece değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2006/6. MD-346, K.2008/25).

Ancak HAGB (CMK 231) öncelikle değerlendirilmesi sanığın lehine olsa da bazı hallerde bu kurumun uygulanması sanığın aleyhine olabilir. Örneğin; sanık kendisine isnat edilen suçu işlemediğini iddia ediyorsa, bu kurumun uygulanması sanığın aleyhine olacaktır. Zira kurum uygulandığı takdirde sanığın temyiz hakkı elinden alınmış olacaktır. Bu sebeple, mahkemenin bu kurumu uygularken sanığın muvafakatini alması ve sanığa kurumun uygulanmasının sonuçlarını aktarması büyük önem arz etmektedir.

Ayrıca 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlarla ilgili olarak da (örn; örgüte yardım etme, propaganda, suçları) HAGB (CMK 231) hükümlerinin uygulanması mümkündür.

HAGB şartları (2019) nelerdir

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararının birtakım şartları bulunmaktadır. HAGB şartları şu şekilde özetlenebilir: sanık hakkında mahkûmiyet hükmü verilmesi, uzlaşmanın sağlanmamış olması ve sanığın, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun uygulanmasını kabul etmiş olması.

Mahkemenin mahkûmiyet hükmü tesis etmesi gerekir

CMK 231. maddesine göre HAGB şartlarının ilki mahkemenin mahkûmiyet hükmü tesis etmesidir. Yargılama sonucunda, sanığın suçu işlediği her türlü şüpheden uzak, kesin, inandırıcı delillerle ispatlanırsa, sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kurulması gerekecek ve ancak bu durumda mahkeme HAGB kurumunu uyuşmazlık için değerlendirebilecektir.

Uzlaşmanın (CMK 253-255) sağlanamamış olması gerekir

HAGB şartlarından üçüncüsü uzlaşmanın (CMK 253-255) sağlanamamış olmasıdır. Kanun koyucu hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunu düzenlerken uzlaşma hükümlerine öncelik tanımıştır. Yani hem uzlaşma hem de HAGB kurumlarının uygulanabildiği durumlarda, öncelikle uzlaşma sağlanmaya çalışılacak, uzlaşma sağlanamazsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması yoluna gidilecektir.

Sanığın HAGB uygulamasını kabul etmesi gerekir

HAGB şartlarından üçüncüsü sanığın hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulamasını kabul etmesidir. Yani sanığa, hakkında HAGB’nin uygulanmasını kabul edip etmediği sorulacak, sanık kabul etmezse bu kurum uygulanamayacaktır. Sanık, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararını kabul etmediğini beyan ederse HAGB kararı verilemez.

HAGB soruları nelerdir?

HAGB uygulaması için sanığın hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulamasını kabul etmesi gerekir. Yani sanığa, hakkında HAGB’nin uygulanmasını kabul edip etmediği sorulur. Sanık HAGB uygulanmasını kabul etmezse bu kurum uygulanamaz.

Cezaya ilişkin şart

CMK 231/5 fıkrasına göre HAGB kararı sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise verilebilir.

Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış olma gerekir

CMK 231 maddesine göre HAGB kararı verilebilmesi için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması gerekir.

Sanığın yeniden suç işlemeyeceği kanaatinin oluşması gerekir

CMK 231/6-b bendine göre HAGB kararı verilebilmesi için mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması gerekir. Bu değerlendirmede Yargıtayın yerleşik içtihatlarına göre sanığın duruşma tutanaklarına yansıyan davranışları göz önünde bulundurulur.

Sanık hakkında daha önce HAGB kararı verilmemiş olması gerekir

CMK 231/8 fıkrasına göre HAGB kararı kararının verilebilmesi için denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle ikinci kez HAGB kararı verilemez.

Daha önce kasten işlediği bir suç nedeniyle kesinleşmiş mahkumiyeti varsa sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemez. Önceki mahkumiyetinin hapis cezası veya adli para cezası olmasının veya ceza miktarının bir önemi yoktur.

Ancak taksirle işlenen suçlar bakımından sanık hakkında önceden kesinleşmiş mahkumiyet kararı olsa dahi hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir (örneğin; trafik kazası, iş kazası veya başka bir taksirli fiil ile ölüm veya yaralama suçlarından mahkumiyet).

Ayrıca sanık kasıtlı bir suçtan mahkum olmadığı halde adli sicil kaydında denetimli serbestlik tedbiri varsa, HAGB kurumundan faydalanabilir (örneğin; adli sicil kaydında uyuşturucu madde kullanma suçundan tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri olması).

Denetimli serbestlik kanunu (yeni) ve uygulaması nasıl yapılır?

Mağdurun uğradığı zararın giderilmesi gerekir

CMK 231/6-c bendi ve 231/9 fıkrası uyarınca HAGB uygulaması için gerekli olan şartlardan birisi de sanığın işlediği suç neticesinde ortaya çıkan zararı gidermesidir. Suç nedeniyle oluşan zarardan kasıt, maddi zararlardır.

Manevi zararlar “uğranılan zarar” kapsamında değildir. Zararın giderilmesi, zararın konusu olan şey aynen verilebiliyorsa aynen iade yoluyla, aynen iade edilemeyecek bir şey ise tazmin edilerek giderilmesi yoluyla mümkün olmaktadır. Suç nedeniyle ortaya çıkan dolaylı zararlar, CMK 231 maddesi kapsamına girmez (örneğin; mağdurun çalışamaması ve iş gücü kaybı).

Ceza mahkemesince yapılan tespit kesin olmayıp ayrıca hukuk mahkemesinde tazminat davası açılması da mümkündür. Kamunun veya mağdurun uğradığı zararın denetim süresi içinde taksitlerle ödenmesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi mümkündür.

Hapis cezasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması

HAGB kararı verilebilmesi için yargılama neticesinde verilen ceza hapis cezasının 2 yıl veya daha az süreli bir hapis cezası olması gerekir. Suçun niteliğinin belirli istisnalar hariç olmak üzere taksirle ya da kasten işlenmesi önemli değildir. Asıl dikkate alınması gereken husus önemli olan verilen cezanın miktarıdır. CMK‘ya göre cezanın 2 yıl veya daha az hapis cezası olması yeterlidir.

Adli para cezasında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir mi

Adli para cezası, doğrudan verilebileceği gibi hapis cezasından da çevrilebilen bir yaptırımdır. Yargılamanın sonucunda sanık hakkında sadece adli para cezası veya hapis cezası ile birlikte adli para cezası verilmiş ise bu para cezası hakkında da HAGB kararı verilebilir. Ancak hapis cezasından çevrilen adli para cezaları için hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi mümkün değildir.

HAGB kararında manevi tazminat talep edilebilir mi

CMK 141 maddesine göre, haksız bir şekilde uygulanan arama, elkoyma, yakalama, gözaltı ve tutuklama gibi koruma tedbirlerinin mağduru, devletten maddi ve manevi tazminat talep edebilir.

Hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen kişi eğer 5 yıllık deneme süresini iyi halli geçirip hakkındaki davanın düşmesine karar verilmişse, haksız tutuklama vb. gibi kişi özgürlüğünü sınırlayan koruma tedbirleri nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep edebilir (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, K.2016/5571).

HAGB kararı verilmesi durumunda ancak deneme süresinin sonunda davanın düşmesine karar verilmesi halinde fazladan tutuklu kalınan süreler için tazminat talebi değerlendirilir (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, K.2016/5571).

HAGB kararı verilemeyecek suçlar hangileridir

Bazı suçlar açısından hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi mümkün değildir. Bu durumlar özel kanunlarda hüküm altına alınmıştır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemeyecek suçlar şunlardır:

  1. İnkılâp kanunlarında (AY 174 ve CMK 231/14) yer alan suçlarla ilgili olarak HAGB kararı verilemez.
  2. 5491 sayılı Çek Kanunu’nun 5/10 fıkrasına göre karşılıksız çek keşide etme suçu ile ilgili HAGB kararı verilemez.
  3. Disiplin veya tazyik hapsi gerektiren fiiller (örneğin; nafaka borcunun ödenmemesi, taahhüdü ihlal nedeniyle tazyik hapsi, duruşma disiplinini bozma nedeniyle disiplin hapsi) nedeniyle HAGB kararı verilemez.
  4. 477 sayılı Disiplin Mahkemeleri Kanununun 63/2 fıkrasına göre, bu kanun kapsamındaki disiplin suçları bakımından (26.02.2008 tarihinden önce işlenenler hariç olmak üzere) hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez.

HAGB uygulamasında mahkemenin taktir yetkisi var mıdır

CMK 231/5 fıkrasına göre HAGB kararı verilmesi derece mahkemesinin taktir yetkisi dahilindedir. Mahkeme failin mahkemedeki durumunu, kişilik özelliklerini ve diğer şartları değerlendirip kurumun uygulanıp uygulanmamasına karar verir. HAGB kurumunun somut olaya uygulanabilir olduğuna kanaat getirirse faili ceza almaktan kurtaracaktır. Dolayısıyla, HAGB kurumunun uygulanması için gereken bütün şartların var olması, kurumun mutlaka uygulanacağı anlamına gelmez.

Ancak CMK 254/2 fıkrasına göre bazı hallerde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi zorunludur. Uzlaşma durumunda, edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arz etmesi halinde sanık hakkında CMK 231 maddesindeki şartlar aranmaksızın HAGB kararı verilir.

CMK 231/6 fıkrasına göre ise HAGB kurumunun uygulanma şartlarının varlığına rağmen sanık, hakkında bu kurumun uygulanmasına muvafakat etmezse, bu halde hakimin takdir hakkı ortadan kalkmaktadır.

Türk Ceza Kanunu’nun 191/8 fıkrasına göre ise uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ve uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma suçlarından dolayı yapılan kovuşturma evresinde, suçun münhasıran kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak suçuna ilişkin olarak HAGB kararı verilmesi zorunludur.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz nasıl yapılır

HAGB kararına itiraz etmek mümkündür. HAGB kararına karşı yedi (7) gün içinde itiraz edilebilir. Ancak HAGB kararına karşı istinaf veya temyiz başvurusu yapılamaz. HAGB kararına itirazı incelemeye yetkili mahkemeler CMK 268 maddesinde belirlenmiştir.

HAGB kararına itiraz kararı veren mahkemeye yapılır. Yapılan itirazlar dosya üzerinden incelenerek karar bağlanır. HAGB kararı, asliye ceza mahkemesi tarafından verilmişse, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itirazı ağır ceza mahkemesi inceler ve karara bağlar. Bir ağır ceza mahkemesinin hükmettiği HAGB kararına itirazı incelemeye yetkili mahkeme ise HAGB kararını veren mahkemeyi sıra numarası olarak izleyen ağır ceza mahkemesidir.

HAGB kararları için temyiz yoluna başvurulabilir mi

HAGB kararına karşı temyiz yolu kapalıdır. Ancak itiraz edilebilir. Sanığın temyiz dilekçesi itiraz dilekçesi olarak kabul edilerek itirazı incelemeye yetkili mahkemeye gönderilir (bkz: Yargıtay 15. Ceza Dairesi, K.2014/16494).

HAGB kararı aleyhine kanun yararına bozma başvurusu yapılabilir mi

Kanun yararına bozma ancak istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşen mahkeme kararları bakımından söz konusu olabilir. İtiraz edilmeyerek ya da itiraz üzerine verilen ret kararı ile kesinleşen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı kanun yararına bozma yoluna başvurulabilir.

Yargıtay kanun yararına bozma başvurusu üzerine hukuka aykırılık tespit ederse ve söz konusu aykırılık yeni bir yargılamayı gerektirdiği takdirde yeniden yargılama yapılarak karardaki hukuka aykırılığın giderilmesi amacıyla dosyanın mahkemesine iadesine karar verir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının memuriyete etkisi nedir

HAGB kararının memuriyet üzerinde bir etkisi var mıdır? Belirli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma TCK’nın 53. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddenin birinci fıkrası uyarınca “Kişi, kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin Kanuni sonucu olarak; … [belirli hakları kullanmaktan] … yoksun bırakılır”. HAGB kararı verildiği hallerde şartlarının oluşması durumunda TCK’nın 53. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı bir tartışma konusudur.

CMK 231/5 fıkrasındaki düzenlemenin amacının sanığın işlemiş olduğu suçtan dolayı verilecek mahkûmiyet hükmünün sonuçlarıyla birlikte askıya almak olduğu düşünüldüğünde, HAGB kurumunun uygulandığı durumlarda hak yoksunlukları uygulama alanı bulmamalıdır.

Dolayısıyla sanık hakkında kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı verilen HAGB kararı verilmişse, kararda mahkûmiyet hükmünün kanuni sonucu olarak hak yoksunluklarına da yer verilecektir.

Ancak hak yoksunluklarına ilişkin karar da mahkûmiyet hükmüyle birlikte askıya alınacak ve denetim süresinin sonuna kadar uygulanmaksızın beklenecektir. Bu karar ancak sanık hakkında kurulan fakat açıklanması ertelenen mahkûmiyet hükmünün kanunda yazan sebeplerden birisi sebebiyle (CMK 231/11) açıklanması halinde uygulama alanı bulacaktır.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere HAGB kararının memuriyete etkisi konusunda doğrudan bir düzenleme olmamakla birlikte, esas olarak HAGB kararlarının memuriyete etkisinin olmadığını söylemek mümkündür. HAGB kararı verilen kişinin devlet memurluğu, milletvekilliği, avukatlık veya başkaca bir kamu hizmetini ifa etmesinde kanuni bir engel yoktur.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının memuriyete etkisi ile ilgili Danıştay kararları

  • İnfaz koruma memuru olarak atanması gereken davacı hakkında HAGB kararı verilmiş olması, denetim süresinin geçmiş olması, söz konusu fiilin niteliği ve aradan geçen süre göz önüne alındığında hakkında yapılan “güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması” gerekçesi ileri sürülemez. Davacının memuriyet atamasının yapılması gerekir (Danıştay 12. Dairesi, K.2015/4853).
  • 657 sayılı Kanun’un 48/A-5, 98/b maddeleri uyarınca davacı hakkında verilen mahkûmiyet kararı hakkında HAGB uygulanmıştır. HAGB kararı verilmesi nedeniyle davacının memuriyet görevine son verilmesi hukuka aykırıdır (Danıştay 12. Dairesi, K.2013/439).
  • Uyuşturucu ve uyarıcı madde satın almak, kullanmak veya bulundurmak suçundan yargılanan davacının “güvenlik soruşturmasının olumsuz olması” gerekçe gösterilerek Polis Meslek Yüksek Okulundan ilişiği kesilmiştir. Davacı yargılama neticesinde beraat etmiştir. Güvenlik soruşturmasının olumsuz neticelendiğinden bahisle ilişik kesme işlemi hukuka aykırıdır (Danıştay 8. Dairesi, K.2013/3154).
  • Polis memuru hakkında dolandırıcılık suçundan kesinleşmiş mahkumiyeti nedeniyle görevine son verilmiş, uyarlama başvuru üzerine hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiştir. Davacının memuriyetine engel olacak nitelikte bir suçtan mahkum olduğundan söz edilemeyeceğinden, polis memuru davacı hakkındaki göreve son verme işleminin iptali istemiyle açılan davanın reddine karar verilmesi hukuka aykırıdır (Danıştay 12. Dairesi, K. 2008/4502).

HAGB kararı adli sicile işlenir mi? Sabıka kaydı kaydında görünür mü

CMK 231/13 fıkrası uyarınca HAGB kararı, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.

HAGB uyulmaması durumunda ne olur

CMK 231/10 fıkrasına göre HAGB kararı sonrasında sanık, beş (5) yıllık denetim süresi boyunca belli şartları taşıdığı takdirde verilen mahkûmiyet hükmünün hukuken önemi kalmaz ve dava düşer.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve denetimli serbestlik

CMK 231/10 fıkrasına göre HAGB kararı sonrasında sanık, beş (5) yıllık denetimli serbestlik uygulamasına tabi tutulur. Sanığın denetimli serbestlik süresi boyunca sanıklık sıfatı devam edecek, hakkında kesinleşmiş hüküm bulunmayan sanık kesinlikle hükümlü sıfatını almayacaktır.

Ancak CMK 231/11 fıkrasına göre denetim süresinin iyi halli geçirilmemesi yani denetimli serbestlik süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlenmesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranılması halinde mahkeme hükmü açıklayacaktır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve denetim süresi içinde yeniden suç işlenmesi durumunda ne olur

Sanık denetim süresi içinde kasıtlı olarak bir suç işlemez ve mahkemenin belirlediği diğer yükümlülüklere uygun hareket ederse açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilir.

Dava düştükten sonra yargılanan kişi davadan önceki hukuki durumuna geri döner. Ancak sanık, denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işler veya hakimin belirlediği yükümlülüklere aykırı hareket ederse açıklanması geri bırakılan hüküm mahkeme tarafından açıklanır. Açıklanan hüküm seçenek yaptırımlara çevrilemez veya ertelenemez.

Birden fazla HAGB kararı verilebilir mi

28 Haziran 2014 tarihine kadar işlenen suçlarda birden fazla defa hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir. Ancak bu tarihten sonra işlenen suçlarda birden fazla kez HAGB kararı verilmesi mümkün değildir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve Anayasa Mahkemesine (AYM) bireysel başvuru

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, bireysel başvuruya konu edilebilir. HAGB kararlarına karşı başvurulabilecek tek olağan kanun yolu itiraz kanun yoludur. Bu anlamda bireysel başvuru yolunun kullanılabilmesi için itiraz kanun yoluna başvurulmuş olması gerektiği belirtilmelidir.

Ancak Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) itiraz kanun yolunu etkili bir başvuru yolu olarak görmediği bu nedenle tüketilmemiş olmasının bireysel başvuru hakkı yönünden bir hak kaybına sebep olmayacağı yönünde kararları da mevcuttur (Bu konuda bkz: AYM, Mehmet Akif Korkmaz, B.No: 2015/16027, 13.9.2018). Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB).

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) AİHM kararları

AİHM, ceza davalarında uygulanan HAGB kararı sonucu Yargıtaya temyiz başvurusunda bulunulamamasını mahkeme hakkı bakımından ele almıştır. AİHM, sanığın kabul etmemesi halinde, yerel mahkemelerce hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmeyeceğini belirtmiş; verilecek karara karşı Yargıtaya temyiz başvurusunda bulunulmasını engelleyecek unsurların ortadan kalktığını saptamıştır.

Somut olayda ilk derece mahkemesinin, başvuranı hakaret suçundan mahkûm ettiği, ancak kendisinin de talep ettiği gibi, “hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına” karar verdiği görülmektedir. AİHM, ilgili kanunda yukarıda belirtilen değişikliklerin yapılmasının ardından, başvurucuya, mahkemeden hükmün açıklanmasını talep etme imkanının tanındığını ve bu sayede Yargıtay’a temyiz başvurusunda bulunmasının da önünün açıldığını belirtmektedir.

AİHM’e göre, başvurucu bu imkandan faydalanmayıp, HAGB talebinde bulunmayı tercih etmiştir. Dolayısıyla, başvuru açıkça dayanaktan yoksunluk nedeniyle reddedilmiştir (Adnan Erkuş/Türkiye, (k.k.), B.No: 61196/11, 04.12.2012, §§ 22-23).

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması Yargıtay kararları

Sanığa HAGB’den yararlanmak isteyip istemediğini sormalıdır

Sanığa HAGB’den yararlanmak isteyip istemediği sorulmalıdır (Yargıtay 11.Ceza Dairesi, K.2018/7970).

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olması hukuk mahkemesini bağlar mı

Türk Borçlar Kanunu’nun 74. maddesine göre hukuk yargılaması bakımından bağlayıcılığı yoktur (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, K.2017/4714).

Zararın giderilmesi talebinin müşteki tarafından kabul edilmemesi durumunda ne olur

Zararın giderilmesi talebinin müşteki tarafından kabul edilmemesi durumunda ne olur? (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, K.2014/20956).

Silinme koşulları oluşmuş adli sicil/sabıka kaydı HAGB kararı verilmesine engel olur mu

Önceki mahkumiyete esas adli sicil kaydının silinmesi koşulları oluşmuşsa, sabıka kaydında mahkumiyet bilgilerinin yer almasının önemi yoktur, HAGB kararı verilebilir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2011/3-479, K.2012/145; Yargıtay 3. Ceza Dairesi, K.2016/14120).

Denetim süresinde yeni suç bir işlenmesi halinde hükmün açıklanması verilebilir mi

Denetim süresi içerisinde yeni bir suç işlenmesi halinde açıklanması geri bırakılan hüküm açıklanır (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, K.2015/1330).

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması şartları ve hakimin takdir yetkisi

Sanık hakkında HAGB kararı verilmemesine yol açan olumsuz davranışın ne olduğunun kararda açıklanması gerekir (Yargıtay 11. Ceza Dairesi, K.2014/15637).

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesinin zorunlu olduğu durumlar nelerdir

Tehdit ve hakaret suçunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi gerekir (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, K.2014/8473). Uyuşturucu madde kullanma suçunda önce denetimli serbestlik uygulanmamışsa HAGB kararı verilmesi zorunludur (Yargıtay 10 Ceza Dairesi, K.2014/5249; Yargıtay 10.Ceza Dairesi, K.2018/138).

Önceden verilen ki adli para cezası HAGB kararı verilmesine engel midir

Önceki adli para cezası hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına engel değildir (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, K.2012/22942).

HAGB kararından sonra suç işlenmesi ve dava zamanaşımı

HAGB kararı verilmesi durumunda dava zaman aşımı, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği tarihte durmaya başlayıp denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde denetim süresi sonunda, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranılması halinde ise yeni suçun işlendiği veya denetimli serbestlik tedbiri yükümlülüklerine aykırı davranıldığı tarihte dava zaman aşımı süresi yeniden işlemeye başlar (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2015/3-599, K.2016/99, 1.3.2016).

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz dilekçesi

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına itiraz dilekçesi örneği aşağıdadır. Ancak dilekçe örneğini yapacağınız başvurunun somut koşullarına göre uyarlamanız gerektiğini unutmayınız.

        … AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA

DOSYA NO                                :

İTİRAZ EDEN                             :

T.C. KİMLİK NO                         :

ADRES                                       :

VEKİLİ                                        :

İTİRAZA KONU KARAR               : … Ceza Mahkemesinin …/…/2019 tarihli, …/… Esas ve …/… Karar sayılı kararı.

KONU                                           :  … Ceza Mahkemesinin …/…/2019 tarihinde sanık … … ile ilgili olarak vermiş olduğu …/… Esas ve …/… Karar sayılı hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itirazlarımız.

AÇIKLAMALAR                             

1- … Ceza Mahkemesinin … suçundan yapılan yargılamada sanık ….. aleyhine vermiş olduğu …/…/… hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı yasal düzenlemelere ve hukuka aykırıdır.

2- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması şartları, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 231. maddesinde açıklanmıştır. Sanık hakkında HAGB kararı verilebilmesi için bahsi geçen maddedeki koşulların bir arada bulunması gerekir.

3- (Not: 3. ve 4. maddelerde somut olayın koşulları anlatılacak) Hükmolunan cezanın … (buraya ne kadar ceza verildiği yazılacak) olması ve sanık …’ın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği konusunda kanaate varılıp varılmadığı ve suçun işlenmesiyle müvekkilimizin uğradığı zararın tazmin edilip edilmediği hususlarında mahkemece bir değerlendirme yapılmamıştır.

4- Sanık …., yargılama sırasında …/…/2019 tarihli duruşmada müvekkilimize karşı tehditkar ifadelerde bulunmuştur. Bu durum duruşma tutanaklarına yansımıştır.

5- Buna rağmen “sanığın yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması” şartı konusunda mahkemece bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu durum kanunun 232. maddesine aykırıdır.

HUKUKİ NEDENLER                      : CMK 231-232.

SONUÇ VE TALEP                         : Yukarıda açıklanan nedenlerle, … Ceza  Mahkemesinin verdiği hükmün yeniden incelenerek HAGB kararının kaldırılmasına ve yukarıda açıklanan gerekçelerle “hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına” ve sanık hakkında verilen … ay/yıl mahkumiyet hükmünün açıklanmasına karar verilmesini itirazen arz ve talep ederim. …/ … /2019                                                                                                 

İçindekiler tablosu

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması nedir? HAGB nedir? Şartları nelerdir? HAGB kararına nasıl itiraz edilir? Memuriyete etkisi nedir? Adli sicilden/sabıka kaydından nasıl silinir? Soruları nelerdir? Yargıtay ve Danıştay kararları.

Bireysel Başvuruhttp://www.bireyselbasvuru.com.tr
Ceza hukuku avukat, idare hukuku avukat, gayrimenkul hukuku avukat, icra iflas hukuku avukat, vergi hukuku avukat, tazminat hukuku avukat, medeni hukuk avukat, ticaret hukuku avukat, borçlar hukuku avukat, iş hukuku avukat, fikir ve sanat eserleri hukuku, eşya hukuku, miras hukuku, aile hukuku, insan hakları hukuku, bireysel başvuru avukat.

Son yazılar

Sanık ne demek (CMK 2) Sanık hakları nelerdir?

Sanık ne demek? CMK sanık hakları nelerdir? Sanık müdafii nedir? Sanık beyanı nedir? Kime sanık denir? Şüpheden sanık yararlanır ne demek?
Sanık ne demek (CMK 2) Sanık ne demek? Sanık kavramı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 2. maddesinde...

Şüpheli (CMK 2) ne demek? Şüpheli hakları nelerdir?

Şüpheli ne demek? Basit şüphe, makul şüphe, kuvvetli şüphe, yeterli şüphe nedir? Suç şüphelisi, suç şüphesi, şüpheli hakları nelerdir?
Şüpheli ne demek (CMK 2). Şüpheli kime denir Şüpheli ne demek? Şüpheli kavramı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nın...

Adli kontrol (CMK 109) nedir?

Adli kontrol nedir Adli kontrol kararına itiraz nasıl yapılır Adli kontrol kararına itiraz dilekçesi nasıl yazılır Adli kontrol süresine kadar Adli kontrol kararının kaldırılması kararına itiraz nasıl yapılır
Adli kontrol nedir (CMK 109) Adli kontrol nedir? Adli kontrol, suç işlediği iddia olunan, suç işlediğine dair hakkında...

İddianame nedir (CMK 170-174)

İddianame Nedir? Örnekler ve iade sebepleri nelerdir? İddianamenin iadesine itiraz nedenleri ve şartları nelerdir? İddianame nasıl hazırlanır ve yazılır?
iddianame nedir (CMK 170-174) İddianame nedir? İddianame, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 170/2 fıkrasına göre soruşturma evresi sonunda toplanan...

Kovuşturma nedir?

Kovuşturma nedir? ne kadar sürer? Kovuşturma kararı nedir? soruşturma ile farkı nedir? uzlaşma mümkün mü? ne zaman biter? ne zaman sona erer?
Kovuşturma nedir. Kavuşturma evresi nedir Kovuşturma nedir? Kovuşturma kararı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 2/1 fıkrasına göre iddianamenin kabulüyle başlayıp,...

En çok okunanlar

Gizli tanık beyanları tek başına hükme esas alınamaz

Gizli tanık beyanları tek başına hükme esas alınamaz
Gizli tanık beyanları tek başına hükme esas alınamaz Gizli tanık beyanları tek başına hükme esas alınamaz. Anayasa Mahkemesi...

Örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek (TCK 220/7) konusunda AİHM kararı

Örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek (TCK 220/7) konusunda AİHM kararı
Örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek (TCK 220/7) konusunda AİHM kararı AİHM, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek...

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru nedir? Bireysel başvuru nedir?

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru nedir? Bireysel başvuru nedir?
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru nedir? Bireysel başvuru nedir? Bireysel başvurunun tanımı Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru nedir? Bireysel başvuru, temel hak ve...

Bireysel başvuru kapsamındaki haklar nelerdir (konu bakımından yetki)?

Bireysel başvuru kapsamındaki haklar nelerdir?
Bireysel başvuru kapsamındaki haklar nelerdir? Bireysel başvuru kapsamındaki haklar nelerdir? Bireysel başvuru kapsamındaki haklar hakkında kısa bilgiler. Bireysel başvuruya konu edilebilecek haklar nelerdir? Hangi...

Su kirliliğinin çevresel etkileri konusunda devletin pozitif yükümlülüğü vardır

Su kirliliğinin çevresel etkileri konusunda devletin pozitif yükümlülüğü vardır
Su kirliliğinin çevresel etkileri konusunda devletin pozitif yükümlülüğü vardır Su kirliliğinin çevresel etkileri yaşam alanlarımız ve toplum sağlığı...