insan hakları tazminat komisyonu uzun yargılama ve mahkeme kararlarının icrasına ilişkin dosyaları inceleyecek

242
insan hakları tazminat komisyonu uzun yargılama ve mahkeme kararlarının icrasına ilişkin dosyaları inceleyecek
insan hakları tazminat komisyonu uzun yargılama ve mahkeme kararlarının icrasına ilişkin dosyaları inceleyecek

insan hakları tazminat komisyonu uzun yargılama ve mahkeme kararlarının icrasına ilişkin dosyaları inceleyecek

insan hakları tazminat komisyonu, uzun yargılama ve mahkeme kararlarının icrasına ilişkin dosyaları inceleyecek. 31 Temmuz 2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7145 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’a göre, Anayasa Mahkemesi (AYM) önünde derdest olan bazı bireysel başvurular artık insan hakları tazminat komisyonu tarafından incelenecek.

insan hakları tazminat komisyonu nedir?

insan hakları tazminat komisyonu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) Ümmühan Kaplan/Türkiye (B. No: 24240/07, 20/3/2012) kararının ardından kurulmuştu.

6384 sayılı Kanunla kurulan tazminat komisyonu

İnsan Hakları Tazminat Komisyonu, AİHM önünde derdest olan ve AYM’nin bireysel başvuruları incelemeye başladığı 23 Eylül 2012 tarihinden önce kaydedilmiş olan uzun yargılama şikayetine ilişkindir. İnsan Hakları Tazminat Komisyonu, uzun yargılama şikayetleri hakkında Türkiye’de yeterli ve uygun tazmin sunan etkili bir iç hukuk yolu olması için getirilmiştir.

Uzun yargılama tazminat komisyonu nedir?

Pilot dava olarak seçilen Ümmühan Kaplan/Türkiye (B. No: 24240/07, 20/3/2012) bireysel başvurusu takiben 6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Olan Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun, 19 Ocak 2013 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmişti. Yapılan yeni düzenleme ile bu kanuna bazı eklemeler yapıldı.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun

31 Temmuz’da Resmi Gazete’de yayımlanan Kanun’un 20. maddesi ile söz konusu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun’a aşağıdaki madde eklendi:

AYM’de bulunan bazı bireysel başvurular hakkında Komisyona müracaat

“GEÇİCİ MADDE 2- (l) Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında olup, münhasıran bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesinde derdest olan bireysel başvurular, başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde yapılacak müracaat üzerine Komisyon tarafından incelenir.

(2) Komisyona müracaat, müracaat edenin kimlik bilgileri ile Anayasa Mahkemesine başvuru tarihi ve numarasını içeren imzalı bir dilekçeyle yapılır. Dilekçeye, Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuruya ilişkin form, kabul edilemezlik kararı ve bu kararın tebliğine dair belge ile ihlal iddiasına ilişkin diğer bilgi ve belgeler eklenir.

(3) Müracaat evrakındaki eksikliğin giderilmesi için müracaat edene otuz günü geçmemek üzere süre verilir. Bu süre içinde, geçerli bir mazeret olmaksızın eksikliğin tamamlanmaması hâlinde müracaat reddedilir.

(4) Bu madde uyarınca Komisyona gelen müracaatlar bakımından 7 nci maddenin birinci fıkrasındaki dokuz aylık süre, on altı ay olarak uygulanır.”

Yeni uygulamanın kapsamı

Yeni uygulamaya göre, Kanun’un yürürlüğe girdiği 31 Temmuz 2018 tarihi itibarıyla AYM önünde “yargılamalarının makul sürede sonuçlandırılmadığı veya mahkeme kararlarının geç ya da eksik icra edildiği veya hiç icra edilmediği” iddiasıyla bekleyen başvurular, artık AYM tarafından değil, İnsan Hakları Tazminat Komisyonunca incelenecek.

insan hakları tazminat komisyonuna üç ay içinde başvuru yapılması gerekiyor

AYM’nin Tazminat Komisyonuna gidilmediği için hukuk yolları tüketilmediği gerekçesiyle vereceği kabul edilemezlik kararının başvurucu ya da avukatına tebliğinden itibaren üç ay içerisinde Tazminat Komisyonu’na başvuru yapılması gerekiyor. İlgili düzenleme, 31 Temmuz 2018 tarihinden sonraki başvurular için geçerli değil.

Yargılamanın yenilenmesi nedenlerinde değişiklik

31 Temmuz 2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7145 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’a göre Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 172. ve 311. maddelerinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 375. maddesinde ve İdari Yargılama Usulleri Kanunu’nun 53. maddesinde de değişiklik yapıldı.

Dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon yargılamanın yenilenmesi nedeni oldu

Bu düzenlemeye göre artık AİHM tarafından verilen ihlal kararları yanında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon da yargılamanın yenilenmesi nedeni oldu.

31 Temmuz 2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7145 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’a göre, AYM önünde derdest olan bazı bireysel başvurular artık insan hakları tazminat komisyonu tarafından incelenecek.