Ana Sayfa Ceza Hukuku İstinaf mahkemesi kararları nelerdir

İstinaf mahkemesi kararları nelerdir

İstinaf mahkemesi kararları nelerdir

Bu yazımızda istinaf mahkemesi kararları hakkında sizleri kısaca bilgilendireceğim. İstinaf mahkemesi kararları nelerdir? İstinaf mahkemelerinin hangi tür kararlar verebileceği Ceza Muhakemesi Kanunu‘nda (CMK) belirlenmiştir.

Peki istinaf mahkemesindeki inceleme ne kadar süre? İstinaf mahkemesindeki incelemenin ne kadar süreceği konusunda açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

İstinaf başvurusunda bölge adliye mahkemesi yapacağı inceleme sonucunda sanığın daha fazla cezayla cezalandırılması yönünde bir karar veremez, ceza miktarını artıramaz. Buna “aleyhe bozma yasağı” denir.

CMK’ya göre istinaf mahkemesinin verebileceği kararlar kısaca şunlardır:

  1. İstinaf başvurusunun “esastan reddi” kararı,
  2. İstinaf başvurusunun “düzeltilerek esastan reddi” (düzelterek onama) kararı,
  3. İstinaf başvurusunda hukuka aykırılık (CMK 289) tespit edilmesi durumunda “hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesi” kararı,
  4. “Davanın istinaf mahkemesinde yeniden görülmesi” kararı.

“Esastan ret” ya da “Düzelterek esastan ret” (düzelterek onama) kararı

İstinaf mahkemesinin verebileceği kararlardan ilki esastan ret ya da düzelterek ret kararıdır. İstinaf başvurusunun dosya üzerinden inceleme neticesinde esastan reddi, ilk derece mahkemesi kararının yerinde olduğunu bölge adliye mahkemesi tarafından tespiti anlamına gelir. İlk derece ceza mahkemesinin kararında usul ve esasa ilişkin bir hukuka aykırılık bulunmuyorsa istinaf başvurusu esastan reddedilir.

İstinaf başvurusunun esastan reddi halinde istinaf talebinde bulunan taraf eğer koşulları sağlamakta ise temyiz başvurusunda bulunabilir. Dolayısıyla istinaf mahkemesi kararlarına karşı koşullarını sağlıyorsa kanun yolu açıktır. Ancak temyiz başvurunda bulunabilmek için istinaf mahkemesi kararının temyiz edilemeyecek kararlardan olmaması gerekir.

İkinci durum, istinaf başvurusunun derece mahkemesinin kararının dosya üzerinden düzeltilerek esastan reddi durumudur. Bu durumda bölge adliye mahkemesi, ilk derece ceza mahkemesinin kararında bazı hukuka aykırılıklar tespit etmiş olmaktadır. Ancak, bölge adliye mahkemesince tespit edilen hukuka aykırılıklar, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyecek ölçüde basit ve düzeltilebilir niteliktedir. Bu koşullar altında bölge adliye mahkemesi ilk derece mahkemesinin kararını düzeltir ve istinaf başvurusunu esastan reddeder. Bölge adliye mahkemesinin düzeltebileceği hukuka aykırılıklar CMK 280/1-a fıkrasında belirtilmiştir.

Hükmün bozularak dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesi kararı

İstinaf mahkemesinin verebileceği kararlardan ikincisi ise bozma kararıdır. İstinaf başvurusunun istinaf mahkemesi tarafından incelenmesi neticesinde ilk derece mahkemesi kararında önemli hukuka aykırılıklar olduğu belirlenirse derece mahkemesi kararının bozulmasına ve davanın yerel mahkemede yeniden görülmesine karar verilir. Bozma nedeni olarak kabul edilecek önemli hukuka aykırılıklar ve CMK’nın 289. maddesinde sayılmıştır.

Bozma üzerine derece mahkemesi yeniden yargılama yapar. CMK’nın 284. maddesine göre derece mahkemesi bozma kararına direnemez. İlk derece mahkemesi, bölge adliye mahkemesinin bozma kararında belirttiği hususlara uygun olarak yeniden yargılama yapar.

Ceza davasının istinaf mahkemesinde yeniden görülmesi kararı

İstinaf mahkemesi kararlarından bir diğeri hükmün bozulmaksızın istinaf mahkemesinde yeniden görülmesi kararıdır. CMK’nın 280/1-c maddesine göre istinaf mahkemesi ceza davasının istinaf mahkemesinde yeniden görülmesine karar verebilir. İstinaf mahkemesi yeniden yargılamaya karar verdiğinde kovuşturma işlemlerini yeniden yapabilir (tutuklama, adli kontrol, el koyma vb.).

İstinaf mahkemesi yeniden yargılama neticesinde istinaf başvurusu hakkında “esastan ret” veya ilk derece ceza mahkemesinin hükmünün yerine “yeniden hüküm” verecektir. Esastan ret ya da yeniden hüküm kurulması durumunda istinaf mahkemesi kararına karşı temyize gidilebilmektedir.

İstinaf mahkemesi kararlarına karşı kanun yolu (temyiz)

İstinaf mahkemesi kararları aleyhine eğer koşulları mevcutsa temyize başvurulabilir. Temyiz, istinaf mahkemesi kararlarının denetiminin sağlandığı kanun yoludur. Ancak bazı istinaf mahkemesi kararları kesin olduklarından bu kararlara karşı temyize başvurulamaz. Dolayısıyla istinaf mahkemesi kararlarının bazıları kesinken bazıları hakkında kanun yolu açıktır.

Kanun yoluna başvurulabilecek istinaf mahkemesi kararları

CMK 286/1 fıkrasına göre istinaf mahkemesince verilen bozma kararı hariç tüm hükümleri temyiz edilebilir. CMK 287 maddesine göre ise hükümden önce verilip hükme esas teşkil eden veya başkaca kanun yolu öngörülmemiş olan mahkeme kararları da hükümle beraber temyiz edilebilir.

Kanun yoluna başvurulamayan istinaf mahkemesi kararları

CMK’nın 286. maddesine göre bozma dışındaki tüm istinaf mahkemesi kararları ile ilgili temyiz başvurusu yapılabilir. Ancak, bazı istinaf mahkemesi kararları aleyhine temyiz kanun yoluna başvurulamaz.

Temyiz kanun yoluna başvurulabilecek istinaf mahkemesi kararları şunlardır:

  1. CMK 286/2-a bendine göre adli para cezasına karşı istinaf başvurusunun esastan reddi kararlar temyiz edilemez.
  2. CMK 286/2-a bendine göre 5 yıl veya daha az hapis cezalarına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine  kararlar temyiz edilemez.
  3. CMK 286/2-h bendine göre aynı hükümde yer alan hapis cezalarının toplamı 5 yılı geçse dahi, istinaf mahkemesinin bu kararlarına karşı da temyiz kanun yoluna başvurulamaz.
  4. CMK 286/2 fıkrasında açıklanan diğer durumlar.

Bu yazımızda istinaf mahkemesi kararları, istinaf mahkemesinin verebileceği kararların neler olduğu, istinaf mahkemelerinin hangi kararlarına temyiz kanun yoluna başvurulabileceği ve istinaf mahkemesi kararlarının kesin olup olmadığı hakkında sizleri kısaca bilgi ermeye çalıştım.

Bireysel Başvuruhttp://www.bireyselbasvuru.com.tr
Hukuk alanında en merak edilen konular hakkında avukat ve hukukçulara en güncel hukuki bilgiler. Hukuki sorunlara hukuksal cevaplar...

CEVAP VER

Please enter your comment!
Lütfen adınızı buraya yazınız

En çok okunanlar