Psikolojik taciz (mobbing) konusunda AYM kararı

25
Psikolojik taciz konusunda AYM devletin pozitif yükümlülüğü olduğuna karar verdi
Psikolojik taciz konusunda AYM devletin pozitif yükümlülüğü olduğuna karar verdi

Psikolojik taciz konusunda AYM devletin pozitif yükümlülüğü olduğuna karar verdi

AYM’den psikolojik taciz kararı. Anayasa Mahkemesi (AYM) Ebru Bilgin [GK] (B. No: 2014/7998, 19/7/2018) bireysel başvurusunda kamu kurumunda çalışan başvurucunun psikolojik taciz iddialarını inceledi. AYM, başvurucunun psikolojik tacize uğradığını belirterek Anayasa’nın 17. maddesinde güvence altına alınan kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ihlal edildiğine karar verdi [kararın basın bültenine buradan ulaşabilirsiniz]

Başvurucu veteriner olarak görev yapmaktadır. Görevli olduğu yerin müdürü kurumun huzur ve sükûnunu bozduğu, amirlerine saygılı davranmadığı gerekçeleriyle kınama cezasıyla cezalandırılmıştır. Başvurucunun karara karşı açtığı iptal davası reddedilmiştir.

Başvurucu kurum bünyesinde farklı birimlerde görevlendirilmiştir. Tedavisini öne sürerek kurumda bulunmadığı gerekçesiyle savunması istenen başvurucunun sunduğu reçete idarece yeterli görülmemiş ve hakkında kurum müdürünce disiplin cezaları verilmiştir.

Başvurucu il müdürlüğünde çalıştırılmak üzere valilik emrine naklen atanmıştır. Kararın iptaline ilişkin açılan dava reddedilmiştir.

Başvurucu yaşanan olaylar sürecinde BİMER ve Bakanlığa sunduğu dilekçelerle kurum müdürü tarafından uygun olmayan koşullarda çalışmaya zorlandığını, hakarete uğradığını ve kendisine psikolojik taciz uygulandığını ileri sürmüştür.

Kurum müdürü hakkında soruşturma izni verilmesinin ardından görevi kötüye kullanma ve tehdit suçlamalarıyla iddianame düzenlenmiştir.

Yargılama sonrası müdür beraat etmiş ve başvurucunun açtığı tam yargı davası da reddedilmiştir.

Başvurucu, haksız olarak tayin edildiğini, sistemli ve sürekli biçimde psikolojik tacize maruz bırakıldığını belirterek maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ihlal edildiğinden şikayetçi olmuştur.

Psikolojik taciz konusuna AYM’nin yaklaşımı

Çalışanların yaşamlarına etkisi bakımından çekilmez bir ağırlık ve yoğunluk derecesine ulaşarak onların manevi bütünlüklerini tehdit eden ve psikolojik taciz olarak nitelendirilen eylem, işlem ya da ihmaller konusunda devletin üstlenmesi gereken pozitif yükümlülükleri bulunmaktadır.

Somut olayda AYM, başvurucunun sık sık soruşturmasında, sürekli yazılı olarak uyarılmasında, kendisinden sıklıkla savunma istenmesinde ve sağlık sorunları bilinmesine rağmen sunduğu belgelerin sorgulanmasında keyfilik tespit etmiştir. Bu durum mobbing seviyesine ulaşmıştır.

Başvurucunun şikâyetleri sonrasında kurum müdürü hakkında idari soruşturma yapılmıştır. Psikolojik taciz uyguladığı öne sürülen kurum müdürü hakkında dava açılmıştır. Ancak bu davranışların tekrarlanmaması için önlemler alınmasında idare tarafından gereken özen gösterilmemiştir.

Ulusal hukukumuzda kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan dolayı kişilere zarar verilmesi hâlinde tazminat davalarının idare aleyhine açılacağı, idarenin ilgili personele rücu edebileceği öngörülmüştür.

Mevcut olayda, zamanında etkili önlemlerin alınmaması nedeniyle idareye atfedilecek bir hizmet kusuru bulunmaktadır. Bu bağlamda başvurucunun zararlarının giderilmesi gerekir. Tam yargı davasının maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkı bağlamında giderim sağlayacak yol olduğu tartışmasızdır.

Psikolojik taciz iddialarıyla ilgili olarak devletin pozitif yükümlülüğü vardır

Başvurucu etkili yargısal yollara başvurmuştur. Ancak açılan tam yargı davasında ulaşılan ret sonucunun kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının içerdiği güvenceleri koruyacak ve başvurucunun zararlarını tazmin edecek yeterli gerekçeler içermemektedir.

Psikolojik taciz mahiyetindeki davranışların oluşmaması için etkili önlemler alınmalıdır. Bu önlemlerin alınmaması başvurucunun uğradığı zararların giderilmemesi ve derece mahkemelerince ulaşılan sonuçların ilgili ve yeterli gerekçelerle açıklanmaması nedeniyle kamusal makamlarca üstlenilmesi gereken pozitif yükümlülüklerin yerine getirilmemiştir.

AYM Ebru Bilgin bireysel başvurusunda kamu kurumunda çalışan başvurucunun psikolojik taciz iddialarını inceledi. AYM, başvurucunun psikolojik tacize uğradığını belirterek kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ihlal edildiğine karar verdi