Ana Sayfa Ceza Hukuku Suç nedir? Ceza hukuku bakımından suç ne anlama gelir?

Suç nedir? Ceza hukuku bakımından suç ne anlama gelir?

"Suç nedir", Ceza hukukunda suç ne anlama gelir? Suç türleri nelerdir? Suçun unsurları nelerdir?

Suç nedir (TCK-CMK)

Suç nedir ? Ceza hukuku açısından suç, karşılığında ceza hukuku yaptırımı öngörülmüş olan haksızlıktır. Suç oluşturan bir haksızlığın oluşup oluşmadığı, her bir haksızlığın tanımlandığı yasa normundaki unsurların her somut olayda değerlendirilmesiyle belirlenebilir.

Suç, ceza ve güvenlik tedbirleri ceza hukukunun temel kavramlarıdır. Ancak modern ceza kanunlarında (CMK, TCK) genelde bu kavramların tanımlarına yer verilmez. Zira ceza hukuku bakımından önemli olan hangi fiillerin suç teşkil ettiğinin kanunda açıkça tanımlanması ve yaptırımının gösterilmesidir.

Suç nedir? Ceza hukukunda suç ne anlama gelir?

Suç nedir ? Suç kavramı, kanunda suç olarak gösterilen ve işlenmesi hâlinde ceza ve güvenlik tedbiri yaptırımıyla karşılanan fiiller şeklinde tanımlanır. Ancak suç kavramına ilişkin bu tanım, ceza hukukunun güvence fonksiyonu bakımından önemli olmakla birlikte, suçun maddi içeriğine, yani hangi davranışların kanun koyucu tarafından cezalandırılması gerektiğine açıklık getirmemektedir. Ceza hukuku esasen haksızlık teşkil eden fiilleri suç olarak tanımlamak suretiyle, hukuki değerleri daha etkin şekilde korumayı amaçlamaktadır.

Suç nedir ? Suç, toplumda geçerli olan hukuki değerleri ihlal eden fiillerdir. Ancak bir toplumda her haksızlık suç olarak tanımlanamaz. Diğer hukuk dalları tarafından sağlanan hukuksal koruma yetersiz kaldığı durumlarda ceza hukuku devreye girer.

Dolayısıyla hukuk düzeni bazı haksızlıklara ya diğer hukuk dallarının yaptırımlarıyla reaksiyon gösterir ya da herhangi bir reaksiyondan tamamen vazgeçebilir. Bu bakımdan her suç bir haksızlık teşkil etmekle birlikte, her haksızlık suç değildir. Suç olarak tanımlanan haksızlıkların diğer haksızlıklardan nitelik itibariyle bir farkı yoktur. Suç, diğer haksızlıklardan yalnızca nicelik itibariyle farklıdır. Suç, kısaca, cezalandırmaya layık haksızlıktır.

Suç nedir ? Buna göre suç kavramını, insanların toplum içinde birlikte yaşamalarının birlikte yaşamalarının sağlanması, toplumsal düzenin devamı için korunması gereken hukuki değerleri ihlal eden belli insan davranışları olarak tanımlayabiliriz.

Suç teşkil eden haksızlığı gerçekleştiren kişilere iki tür yaptırım uygulanır. Bunlar ceza ve güvenlik tedbiridir. Ceza yaptırımı ancak işlediği haksızlıktan dolayı kusurlu olan kişiye uygulanabilir.

Suçun unsurları ve suç nedir?

Suçun iki ana unsuru bulunmaktadır: Bunlar haksızlık ve kusurdur. Haksızlığın unsurları ise, “tipiklik” ve “hukuka aykırılık”tır. Suç teşkil eden bir haksızlıktan bahsedebilmek için, işlenen fiille haksızlığın unsurlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti gerekir. Zira fiil olmaksızın haksızlık olamaz.

Ceza hukukuna göre suçun temelini insan tarafından gerçekleştirilen icrai ya da ihmali hareket oluşturur. Ceza hukukunda, fiil olmaksızın haksızlık olmaz kuralı geçerli olduğundan kişinin hayata geçirmediği sürece suç işleme yolundaki düşünceleri cezalandırmaya konu olamaz. Fiil; belirli etkileri dış dünyada hissedilen ve bir amaca yönelen insan davranışıdır.

Suç türleri

Suç türleri, tek hareketli suçlar, çok ha­reketli suçlar, bağlı hareketli suçlar, serbest hareketli suçlar, seçimlik hareketli suçlar, mü­temadi (kesintisiz) suçlar ve ihmali suçlar olarak sınıflandırılabilir.

Tek hareketli suçlar

Tek hareketli suçlar; kanuni tanımlamaya göre, meydana gelmesi için sadece tek bir hareketin yeterli olduğu suçlardır. Kasten öldürme (TCK m. 81), hakaret suçu (TCK m. 125) tek hareketli suçlara örnek olarak gösterilebilir. Birden fazla farklı hareketin hukuki anlamda tek fiili oluşturduğu durumda da tek hareketli suçun var olduğu kabul edilir. Kasten öldürme suçunda atılan kurşun sayısının ya da vurulan bıçak darbesinin birden çok olması durumunda suç, tek hareketli suç olarak kabul edilir. Bunun nedeni hukuksal olarak fiilin tek olmasıdır.

Çok hareketli suçlar

Çok hareketli suçlar, yasal tanımında birden çok harekete yer verilen suçlardır. Çok hareketli suçların oluşabilmesi yasadaki tanımlamada gösterilen hareketlerin tümünün icrası gereklidir. Yağma suçu (TCK m. 148), dolandırıcılık suçu (TCK m. 157), özel belgede sahtecilik suçu (TCK m. 207) çok hareketli suçlara örnek olarak gösterilebilir.

Kesintisiz suçlar (mütemadi suçlar)

Ani suçlar, yasal tanımlamada belirtilen hareketin icrasıyla veya tanımda ayrıca neticenin gerçekleşmesinin arandığı durumlarda neticenin gerçekleştiği suçlardır. Kasten öldürme suçu, ölümün yani neticenin gerçekleşmesiyle tamamlanmaktadır.

Kesintisiz (mütemadi) suçlar ise yasadaki tanımındaki hareketlerin işlenmesiyle tamamlanan, ancak fiilin icrasının devam ettiği na devam ettiği suç türüdür. Suç işlemek için örgüt kurma suçu (TCK m. 220), kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (TCK m. 109), uyuşturucu madde bulundurma (TCK m. 191/1), karşılıksız yararlanma (TCK m. 163), girilen konuttan çıkmamak suretiyle işlenen konut dokunulmazlığını ihlal (TCK m. 116/1) kesintisiz suç örnekleridir.

Ani suçlar ve kesintisiz suçlar tamamlanana kadar teşebbüse elverişlidir. Kesintisiz suçun tamamlanmasına rağmen işlenmeye devam edilmesi sırasında failin elinde olmayan nedenlerle icrasının sona ermedi durumunda teşebbüs hükümleri uygulanmaz.

İşlenmeye devam ettiği sürece kesintisiz suça iştirak mümkündür. Suç işlenmeye devam ettiği sürece kesintisiz suçun failine karşı meşru müdafaada bulunulabilir.

Zaman bakımından uygulanma açısından kesintisiz suça o anda hangi kanun yürürlükte ise o kanun uygulanır. Kesintisiz suçlarda yetkili mahkeme, kesintinin gerçekleştiği yer mahkemesidir (CMK m. 12/2). Zamanaşımı ise kesintinin gerçekleştiği andan itibaren işlemeye başlar (CMK m. 66/6). Şikâyet süresi, şikayete tabi kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği anda başlamaktadır.

İhmali suçlar

Suçlar, emredici normları ihlal eden insan davranışlarına göre “icrai suçlar” ve “ihmali suçlar” olarak sınıflandırılmaktadır.

İcrai hareketle işlenen suçlar bir yapma hareketle gerçekleştirilir. Bu hareket gözlenebilir bir harekettir. İcrai bir suçta fail aktif bir hareketle cezayı gerektiren normu ihlal eder.

İhmali suçlarda ise emredilen hareketin yapışmaması suretiyle norm ihlal edilir. Yükümlülüğün yerine getirilmemesi ile emredici normun koruduğu hukuki değer ihlali edilmekte ve ortaya hukuksal bir haksızlık çıkmaktadır.

Bu yazımızda “suç nedir”, ceza hukukunda suç ne anlama gelir? Suçun unsurları nelerdir? Suç türleri nelerdir? sorularının yanıtlarını kısaca vermeye çalıştık.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR