Ana Sayfa AİHM Kararları Aihm'den başörtüsü kararı: Mahkeme salonuna başörtülü alınmama

Aihm’den başörtüsü kararı: Mahkeme salonuna başörtülü alınmama

TCK 86-Kasten yaralama suçu nedir?

TCK 86-Kasten yaralama suçu nedirTCK 86 maddesinde düzenlenen kasten yaralama suçu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 86-88 maddelerinde...

Avukatların ifade özgürlüğü (mesleki eleştiriler) hakkında AİHM kararı

Avukatların ifade özgürlüğü: mesleki eleştirileri nedeniyle barolar birliğine kabul edilmeme Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) avukatlarınifade özgürlüğü konusunda yeni bir...

Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru kararları

Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru kararları Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru kararları. AYM bireysel başvuru kararlarına, AYM'nin internet sitesi üzerinden ulaşmak mümkündür....

Müşteki ne demek? Müşteki mahkemeye girmezse ne olur?

Müşteki ne demek?Bu yazımızda sizlere "müşteki ne demek" sorusunun cevabını kısaca vermeye çalışacağız. Müşteki, suçtan zarar gören ve...

Tensip zaptı ne demek? Tensip zaptı örneği

Tensip zaptı ne demekTensip zaptı ne demek? Tensip zaptı, mahkemenin ilk duruşmasından önce duruşmaya kadar yapılması uygun görülen işlemleri...

Sınır dışı edilme kararı verilen yabancıya etkili başvuru hakkı tanınmalıdır

Sınır dışı edilme kararı verilen yabancıya etkili başvuru hakkı tanınmalıdır Sınır dışı edilme kararı verilen yabancıya etkili başvuru hakkı verilmelidir. Anayasa...

AİHM kararının yerine getirilmemesi hak ihlalidir

Aihm kararının yerine getirilmemesi hak ihlalidir Aihm kararının yerine getirilmemesi / uygulanmaması /icra edilmemesi hak ihlalidir. Anayasa Mahkemesi (AYM) Abdullah...

Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz dilekçesi örneği

Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itirazKovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz dilekçesi (KYOK) örneğine aşağıda yer verilmiştir. Aşağıda verilen örnek bilgi amaçlı olup...

Aihm’den başörtüsü kararı: Mahkeme salonuna başörtülü alınmama din özgürlüğünü ihlal eder

Aihm’den başörtüsü kararı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Lachiri/Belçika (B. No: 3413/09, 18/9/2018) bireysel başvurusunda başörtüsü takması nedeniyle duruşma salonuna alınmayan başvurucunun din özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi. (karar ilişkin basın duyurusuna buradan ulaşabilirsiniz). Aihm’den başörtüsü kararı. 

Başvurucu ve ailesinin diğer üyeleri, kardeşinin öldürülmesi olayında zarara uğrayan sivil taraflar olarak yargılamalara katılmak için başvuruda bulunmuşlardır. 2007 yılında, sanığın kasıtlı olarak ölüme yol açacak şekilde saldırı ve yaralama suçlamasıyla Ceza Mahkemesinde yargılanmasına karar vermiştir. Başvurucu ve diğer sivil taraflar, suçun cinayet olarak sınıflandırılması ve sanığın Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yargılanması gerektiğini belirterek, itirazda bulunmuşlardır.

Mahkeme, başvurucunun başörtüsünü çıkarmadığı sürece duruşma salonuna giremeyeceğini bildirmiştir. Başvurucu buna uymayı reddetmiş ve duruşmaya katılmamıştır.

Başvurucu, duruşma salonundan çıkarılmasının AİHS’nin 9. maddesini (düşünce, vicdan ve din özgürlüğü) ihlal edildiğinden şikayetçi olmuştur (Aihm’den başörtüsü kararı) 

AİHS ve başörtüsü

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin düşünce, din ve vicdan özgürlüğü başlıklı 9. maddesi şöyledir:

“1. Herkes düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne sahiptir; bu hak, din veya inanç değiştirme özgürlüğü ile tek başına veya topluca, kamuya açık veya kapalı ibadet, öğretim, uygulama ve ayin yapmak suretiyle dinini veya inancını açıklama özgürlüğünü de içerir.

  1. Din veya inancını açıklama özgürlüğü, sadece yasayla öngörülen ve demokratik bir toplumda kamu güvenliğinin, kamu düzeninin, genel sağlık veya ahlakın ya da başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli sınırlamalara tabi tutulabilir.”

Aihm ve başörtüsü

Başörtüsü din veya dini inançla ilgilidir

AİHM, içtihadına göre, başörtüsünün (saç ve boynu kapsayan başörtüsü), “din veya dini inançla motive edilmiş veya dinden ilham almış” bir eylem olarak görülebileceğini göz önünde almıştır. AİHM, başvurucunun başörtüsünü çıkarmayı reddettiği gerekçesiyle mahkeme salonundan çıkarılmasının dinini açıklama hakkının kullanılmasında bir “kısıtlama” teşkil ettiğini tespit etmiştir.

Yargılama Yasası’nın 759’uncu maddesine dayanan ve mahkeme salonuna girmeden başörtüsünün çıkarılmasını gerektiren kısıtlama, mevcut davada yargıya saygısız davranılmasını önlemek ve/veya duruşmanın düzgün şekilde yapılmasını sağlamak için “kamu düzeninin korunması” meşru amacına hizmet etmektedir.

Başörtüsü ve demokratik toplum ilişkisi

AİHM, başörtüsünün demokratik bir toplumda kısıtlamanın gerekliliği ile ilgili olarak öncelikle İslami başörtüsünün sadece bir konfeksiyon ürünü değil, kişiyi “olası bakışlardan koruyan bir giysi” olduğunu belirtmiştir.

Başörtüsü ve kamusal alan ilişkisi

AİHM, başvurucunun sade bir vatandaş olduğunu belirtmiştir. Başvurucu, kamu hizmetinde bulunan devletin bir temsilcisi değildi ve bu nedenle dini inançlarını kamusal olarak açıklama konusunda herhangi bir resmi sınırlamaya tabi de değildi.

AİHM ayrıca, bir mahkemenin “kamusal alanın” bir parçası olabileceğini, örneğin bir iş yerinin aksine kamuya açık bir cadde veya meydan ile karşılaştırılabilir bir yer olmadığını belirtmiştir.

Bu konuyla ilgili şu yazıyı da okuyabilirsiniz

Başörtüsü ile mahkeme salonuna girilmesi

Bir mahkeme gerçekten de, kamu eğitim kurumları gibi bir kişinin dinini açığa vurma hakkının özgürce kullanılması üzerinde inançlara karşı tarafsızlığın sağlanabileceği bir “kamu” kurumudur. Ancak mevcut bireysel başvuruda başvurucuyu mahkeme salonundan çıkarılması kamusal alanın tarafsızlığına engel olmuştur.

AİHM bu nedenle incelemesini, söz konusu tedbirin yasa hükmünün yerine getirilmesi amacıyla gerekçelendirilmiş olup olmadığını belirlemekle sınırlı olarak gerçekleştirmiştir.

Bu bağlamda, başvurucunun mahkeme salonuna girerken davranışlarının saygısızlık teşkil etmediğini ve duruşmanın uygun şekilde yürütülmesine yönelik bir tehdit olmadığını belirtmiştir.

Mahkeme salonuna alınmama demokratik toplumda gerekli değildir

Sonuç olarak AİHM, söz konusu kısıtlamanın uygun bir şekilde gerçekleştirilmediğinde ve başvurucunun demokratik bir toplumda dinini açıklama özgürlüğünün kısıtlanmasının gerekçelendirilmediğine karar vermiştir.

Dolayısıyla, AİHS‘nin 9. maddesinde düzenlenen din özgürlüğünün ihlali söz konusu olmuştur. AİHM, Lachiri/Belçika (B. No: 3413/09, 18/9/2018) bireysel başvurusunda başörtüsü takması nedeniyle duruşma salonuna alınmayan başvurucunun din özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi. Aihm’den başörtüsü kararı.

Son yazılar

İlgili Yazılar